Administratieve memo/bericht betreffende marktgeld. 16 mei 1941 (met een eerdere referentiedatum van 20 april 1941). [Rechtsboven, handgeschreven in potlood:]
W. de Boer

[Midden boven, getypt:]
HG.

[Linksboven, handgeschreven in rood krijt:]
86/23/12 M

[Midden boven, handgeschreven in potlood:]
verzonden 19/5

[Rechts, getypt:]
16 Mei 1941.

[Rechts, getypt:]
Mevr.R.de Jong-Aarons,
Stoofsteeg 7,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 1.

[Links, getypt:]
Nieuwmarkt.

[Midden, getypt:]
vrijstelling betaling
marktgeld Nieuwmarkt

[Links, getypt:]
Te goed: f 1,05
======

[Rechtsonder, getypt:]
Nieuwmarkt
20 April 1941

[Onderaan, getypt:]
xxxxxxxxx Dit document is een officieel administratief schrijven, waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse Dienst der Markten of een gerelateerde financiële afdeling van de gemeente. Het betreft een creditering of vrijstelling van marktgeld voor een kraamhouder op de Nieuwmarkt.

• Persoon: Mevr. R. de Jong-Aarons woonde op de Stoofsteeg 7, een zijstraatje tussen de Wallen en de Nieuwmarkt. De naam "Aarons" is een veelvoorkomende Joodse achternaam.
• Financieel: Er is sprake van een "te goed" van 1,05 gulden. Dit suggereert dat er vooruitbetaald was voor marktdagen waarop zij niet meer heeft kunnen of mogen staan.
• Annotaties: De handgeschreven notitie "verzonden 19/5" geeft aan wanneer de administratieve afhandeling voltooid was. De rode markering "M" en het nummer "86/23/12" zijn archief- of dossierkenmerken. Het document dateert van mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden de anti-Joodse maatregelen door de nazi-bezetter in snel tempo opgevoerd.

Specifiek voor markthandelaren gold dat Joden steeds meer uit het openbare leven werden geweerd. Op 1 april 1941 kregen Joden al het verbod om markten te bezoeken die niet specifiek voor hen waren aangewezen. Op 4 juni 1941 volgde een definitief verbod voor Joden om op openbare markten handel te drijven.

Deze administratieve notitie van "vrijstelling betaling marktgeld" is zeer waarschijnlijk een direct gevolg van deze uitsluitingsmaatregelen. Mevr. de Jong-Aarons mocht haar nering op de Nieuwmarkt waarschijnlijk niet langer voortzetten, waardoor de reeds betaalde marktgelden werden verrekend. De Nieuwmarkt lag midden in de historische Jodenbuurt van Amsterdam, die kort na deze datum door de bezetter zou worden afgesloten als 'Judenviertel'. R. de Jong W. de Boer