Archiefdocument
Origineel
[Handgeschreven:] Extra
HG.
16 Mei 1941.
Mevr.R.de Jong-Aarons,
Stoofsteeg 7,
Nieuwmarkt. Amsterdam-Centrum.
Wijk 1.
vrijstelling betaling
marktgeld Nieuwmarkt
Te goed: ƒ 1,05
Nieuwmarkt
20 April 1941
XXXXXXXX Het document is een bewijs van een administratieve verrekening. Mevrouw R. de Jong-Aarons krijgt een bedrag van 1,05 gulden gecrediteerd ("Te goed") omdat zij blijkbaar is vrijgesteld van de betaling van marktgeld voor de markt op de Nieuwmarkt. De datum onderaan (20 april 1941) verwijst waarschijnlijk naar de dag waarop de betaling oorspronkelijk verschuldigd was of de datum waarop de situatie veranderde.
De afkorting "HG." linksboven staat vermoedelijk voor een specifieke administratieve afdeling van de gemeente Amsterdam, mogelijk gerelateerd aan heffingen of de marktdienst. De Stoofsteeg is een zijstraatje tussen de Wallen en de Nieuwmarkt, midden in het Amsterdamse centrum. De datum van 16 mei 1941 is saillant; Nederland was op dat moment een jaar bezet door nazi-Duitsland. De locatie (Stoofsteeg) en de achternaam (De Jong-Aarons) duiden erop dat de geadresseerde woonachtig was in de Jodenbuurt.
In deze periode werden Joodse Amsterdammers steeds verder uitgesloten van het openbare en economische leven. In mei 1941 werden de regels voor Joodse marktkooplieden drastisch aangescherpt; zij mochten niet langer op de reguliere markten staan en werden verwezen naar aparte markten voor Joden. Het "te goed" van het marktgeld is zeer waarschijnlijk een direct bureaucratisch gevolg van deze uitsluitingsmaatregelen: doordat zij niet meer mocht handelen op de Nieuwmarkt (of de toegang haar ontzegd werd), ontstond er een recht op restitutie of vrijstelling van de verschuldigde marktgelden. Dit document illustreert hoe de ontheffing van Joden uit de samenleving tot in de kleinste administratieve details werd verwerkt. R. de Jong Gemeente Amsterdam
Samenvatting
Het document is een bewijs van een administratieve verrekening. Mevrouw R. de Jong-Aarons krijgt een bedrag van 1,05 gulden gecrediteerd ("Te goed") omdat zij blijkbaar is vrijgesteld van de betaling van marktgeld voor de markt op de Nieuwmarkt. De datum onderaan (20 april 1941) verwijst waarschijnlijk naar de dag waarop de betaling oorspronkelijk verschuldigd was of de datum waarop de situatie veranderde.
De afkorting "HG." linksboven staat vermoedelijk voor een specifieke administratieve afdeling van de gemeente Amsterdam, mogelijk gerelateerd aan heffingen of de marktdienst. De Stoofsteeg is een zijstraatje tussen de Wallen en de Nieuwmarkt, midden in het Amsterdamse centrum.
Historische Context
De datum van 16 mei 1941 is saillant; Nederland was op dat moment een jaar bezet door nazi-Duitsland. De locatie (Stoofsteeg) en de achternaam (De Jong-Aarons) duiden erop dat de geadresseerde woonachtig was in de Jodenbuurt.
In deze periode werden Joodse Amsterdammers steeds verder uitgesloten van het openbare en economische leven. In mei 1941 werden de regels voor Joodse marktkooplieden drastisch aangescherpt; zij mochten niet langer op de reguliere markten staan en werden verwezen naar aparte markten voor Joden. Het "te goed" van het marktgeld is zeer waarschijnlijk een direct bureaucratisch gevolg van deze uitsluitingsmaatregelen: doordat zij niet meer mocht handelen op de Nieuwmarkt (of de toegang haar ontzegd werd), ontstond er een recht op restitutie of vrijstelling van de verschuldigde marktgelden. Dit document illustreert hoe de ontheffing van Joden uit de samenleving tot in de kleinste administratieve details werd verwerkt.