Dienstverslag / Rapportage van het Marktwezen. 25 oktober 1941. Rapport Nº 90 / 33 / 1 M. 1941 [rechtsboven: 31/10]

Op het Amstelplein waren te laat ingestald:
vaste plaatshouders nº 18 M. Koekoek.
" " " 59 L. Muller.

Aan den Heer Amsterdam
Inspecteur der 25 October 1941.
Marktwezen. [Handtekening]

[Ingevoegde ambtelijke notities onderaan:]
M. Koekoek, 2e Oosterparkstraat 8, II
1e melding; (is Jood)

L. Muller, Pl. Badlaan 14 II
1e melding; (is Jood)

[Aantekeningen in de marge rechts:]
Waarschuwing s.v.p.
29-10-'41
de Beer

[Middelste krabbel:]
28/10 '41
toezending
Berges [?] Dit document is een rapportage van een marktmeester aan de Inspecteur der Marktwezen in Amsterdam. De directe aanleiding is een triviale overtreding: twee markthandelaren zijn "te laat ingestald" (te laat begonnen met het opbouwen van hun kraam) op het Amstelplein.

De historische zwaarte van het document zit echter in de handgeschreven toevoegingen onderaan. Bij beide personen is genoteerd: "(is Jood)". Dit duidt erop dat de administratie van de gemeente Amsterdam in 1941 proactief de afkomst van burgers registreerde, zelfs bij kleine ordemaatregelen. De notitie "1e melding" suggereert dat dit hun eerste geregistreerde overtreding was. In de marge staat het verzoek om een formele waarschuwing te sturen, ondertekend door "de Beer" op 29 oktober 1941. Het document dateert uit oktober 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden anti-Joodse maatregelen steeds systematischer uitgevoerd. Joodse marktkooplieden werden vanaf september 1941 al geweerd van reguliere markten en mochten alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" staan.

De vermelding "(is Jood)" in een rapport over te laat komen toont aan hoe de bureaucratie werd ingezet voor de vervolging: elke administratieve stap was een kans om de Joodse bevolking te identificeren en te isoleren.
* M. Koekoek: Onderzoek in archieven (zoals het Joods Monument) bevestigt dat Mozes Koekoek op het genoemde adres woonde (2e Oosterparkstraat 8-II). Hij werd in 1942 gedeporteerd en vermoord in Auschwitz.
* L. Muller: Waarschijnlijk Levie Muller, wonend aan de Plantage Badlaan. Ook voor hem gold dat de registratie in dit soort 'alledaagse' rapporten vaak de opmaat was naar latere uitsluiting van het economisch verkeer en uiteindelijke deportatie. L. Muller M. Koekoek Gemeente Amsterdam Marktwezen