Dienstverslag / Rapport van het Marktwezen Amsterdam. 31 juli 1942 (betreft gebeurtenis op 30 juli 1942). [Getypt deel]

R A P P O R T

Ingevolge een opdracht van Chef-Marktopzichter Joghems heb ik, ondergeteekende, controleur Felthuis, op Donderdag 30 juli 1942 omstreeks 11.50 uur v.m in de omgeving van de Nic/Beetsstraat gecontroleerd en geconstateerd, dat in genoemde straat ter hoogte van de Kinkerstraat kleinhandel in groenten werd uitgeoefend door J.M.H. Bekkering, geboren te Amsterdam 10 Februari 1893, wonende 1e Helmersstraat 233 alhier. Bekkering verkocht namelijk aan het publiek bessen wortelen en andijvie welke op een handkar ten verkoop lagen uitgestald. Desgevraagd verklaarde hij niet in het bezit te zijn van een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit en zijn koopwaar buiten de Centrale Markt te hebben gekocht van een tuinder. De controleur F.A. van Riet van het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd bleek reeds met een onderzoek in dit geval bezig te zijn en verklaarde mij, te hebben geconstateerd, dat Bekkering zich bij het verkoopen van de groente had schuldig gemaakt aan prijsoverschrijding.
Wij hebben Bekkering de verkoop doen staken, de groente in beslag genomen en ten verkoop doorgezonden naar de Ned: Veiling. Het verder onderzoek is door Van Riet ter hand genomen, terwijl hij Bekkering reeds een proces verbaal heeft aangezegd terzake het handelen zonder een vereischte erkenning en prijsoverschrijding.
Zij nog vermeld, dat Bekkering tot eind 1940 toegang tot de Centrale Markt heeft gehad als bloemenkooper, maar nadien de Centrale Markt niet meer heeft bezocht. —

Amsterdam 31 Juli 1942
Controleur,
[Handtekening: Felthuis]

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

[Handgeschreven aantekeningen]

[Linksonder:]
Op stamkaart genoteerd 20/8-42 [Paraaf]

[Midden onder, bij grote handtekening Joghems:]
14 dagen + ontzegtijd.
man heeft thans geen toegangskaart meer, dus kaartenkantoor notitie maken op zijn stamkaart
en retour [Paraaf]

[Rechtsonder:]
Kaartenkantoor ter notering [Paraaf] Dit document is een proces-verbaal van een economisch delict tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de overtreding is drieledig:
1. Illegale straathandel: Bekkering verkocht groenten zonder de vereiste vergunning ("erkenning").
2. Omzeiling van de distributieketen: Hij kocht zijn waar direct bij een tuinder in plaats van via de officieel aangewezen Centrale Markt.
3. Woekerwinsten: Er is sprake van "prijsoverschrijding", wat duidt op verkoop boven de vastgestelde maximumprijzen.

De sanctie was direct: de handelswaar (bessen, wortelen en andijvie) werd in beslag genomen en naar de veiling gestuurd. Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt de administratieve afhandeling: de man krijgt een ontzegging en er wordt een aantekening gemaakt op zijn "stamkaart", het centrale registratiesysteem van marktkooplieden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd door de bezetter om zwarte handel tegen te gaan en de export naar Duitsland te waarborgen. Het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVVO) hield hier streng toezicht op.

De locatie van het delict, de hoek Nicolaas Beetsstraat en Kinkerstraat in Amsterdam-West, was (en is) een levendige handelsbuurt. In 1942 was schaarste echter aan de orde van de dag. Handelaren die probeerden buiten het officiële systeem (de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) om te werken, liepen een groot risico. De straffen voor prijsoverschrijding en handel zonder vergunning waren zwaar, omdat dit werd gezien als een ondermijning van het distributiesysteem. De vermelding dat de man voorheen "bloemenkooper" was, suggereert dat hij door de oorlogsomstandigheden was overgestapt op de (lucratievere maar strenger gecontroleerde) levensmiddelenhandel. F.A. van Riet Felthuis (Controleur) J.M.H. Bekkering Marktwezen Rijksbureau