Medische verklaring (Bescheinigung). 7 september 1942. NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 7. September 1942.
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen
brief aan te halen.

[Stempel in paars:] Nº 30/64/1
[Stempel in paars:] M. 1942
[Handgeschreven in inkt:] 15/9

B e s c h e i n i g u n g
- - - - - - - - - - - - -

Unterzeichneter, Dr. S. Kroonenberg,
Geneesheer-Directeur des Nederlandsch Israe-
lietisch Ziekenhuis, erklärt dass

Marcus ~~XXXXXXX~~ Knoop
geboren am 27. Okt. 1906
wohnhaft in Amsterdam, St. Anthoniesbreestr. 24
seit 31. Aug. 1942
im obengenannten Krankenhause verpflegt wird,
wegen
Haemorrhoiden.

De Geneesheer-Directe [afgebroken]

K. 8619

[Handtekening: S. Kroonenberg]

Z. O. Z

[Handgeschreven in blauw potlood/inkt:]
Waterlooplein
pl. n: 21
n. i. dagra [?]

[Rechtsonder gedrukt:] K. 349 * Doel van het document: Dit is een officiële verklaring van opname. In de context van 1942 dienden dergelijke documenten vaak als bewijs voor de Duitse bezetter (of de Joodsche Raad) dat een persoon vanwege medische redenen niet transportabel was.
* Taalgebruik: Hoewel het een Nederlands ziekenhuis betreft, is de verklaring in het Duits opgesteld ("Bescheinigung", "Unterzeichneter", "erklärt dass"). Dit bevestigt dat het document bedoeld was voor de Duitse autoriteiten.
* Medische diagnose: De reden voor opname wordt vermeld als "Haemorrhoiden" (aambeien). Tijdens de bezetting werden soms relatief lichte aandoeningen gebruikt om patiënten in het ziekenhuis te houden en zo deportatie uit te stellen.
* Administratieve sporen: De diverse nummers (K. 8619, M. 1942) en de paarse stempels duiden op een strakke administratieve registratie, waarschijnlijk door de Joodsche Raad die de administratie rondom de deportaties bijhield.
* Correcties: De achternaam "Knoop" is voorafgegaan door een reeks doorgestreepte X-en, wat wijst op een typefout die ter plekke is gecorrigeerd. Dit document stamt uit september 1942, een periode waarin de grootschalige deportaties van Joden vanuit Nederland naar de vernietigingskampen in volle gang waren. Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) aan de Nieuwe Keizersgracht fungeerde in deze tijd als een cruciale buffer.

Dr. Samuel Kroonenberg, de ondertekenaar, was de Geneesheer-Directeur van het NIZ. Hij probeerde met medische verklaringen (zogenaamde 'Sperres') zoveel mogelijk patiënten en personeelsleden te vrijwaren van transport. De patiënt in kwestie, Marcus Knoop, woonde in de Sint Antoniesbreestraat, midden in de Amsterdamse Jodenbuurt. De handgeschreven notitie onderaan ("Waterlooplein 21") verwijst mogelijk naar een administratief centrum of een contactadres van de Joodsche Raad.

Uiteindelijk bood een ziekenhuisopname geen permanente veiligheid; in 1943 werd ook het NIZ door de bezetter ontruimd, waarbij zowel patiënten als personeel werden weggevoerd. S. Kroonenberg