S. Kroonenberg

Medische verklaring op officieel briefpapier.

Het document is een officiële medische verklaring van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). Dr. Salomon Kroonenberg, de toenmalige geneesheer-directeur, bevestigt hiermee dat een zekere heer W. Bruinvels van 23 juli tot 11 augustus 1940 opgenomen is geweest in het ziekenhuis. De handgeschreven toevoegingen in blauwe inkt wijzen op de administratieve verwerking van deze verklaring door een externe instantie (mogelijk een werkgever of sociale dienst). De notitie "3 weken vrijgesteld" suggereert dat de patiënt op basis van deze verklaring een periode van ziekteverlof of vrijstelling van plichten heeft gekregen. De vermelding "Zwanenburgwal" verwijst waarschijnlijk naar het adres van de betrokkene of de betreffende instantie.

Officieel medisch attest / ontslagbewijs.

Dit document is een aangepaste verklaring van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). Opvallend is dat een standaardformulier voor personeelszaken ("werkzaam is") handmatig is omgevormd tot een patiëntenverklaring. Door de woorden "de heer", "patient verpleegd" en "dit heden heeft verlaten" toe te voegen en de tekst over werkzaamheden door te strepen, wordt bevestigd dat Isaac Bromet op 8 september 1940 uit het ziekenhuis is ontslagen. De handgeschreven notitie rechtsonder ("4 weken vrijgesteld") is cruciaal; dit duidt op een medische indicatie voor herstelverlof. In de context van 1940 kon een dergelijke verklaring dienen als bewijs voor de (bezettings)autoriteiten om tijdelijk niet opgeroepen te worden voor werk of andere verplichtingen. Het document is ondertekend door Dr. Samuel Kroonenberg, die gedurende de eerste oorlogsjaren de leiding had over het ziekenhuis.

Handgeschreven memo/notitie.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve rechtzetting. In de 'Hauptkartei' (admin. H.K.) staat onder referentie '200 A2' een persoon genaamd J. Kroonenberg (geboren in 1900) vermeld. De schrijver merkt op dat Kroonenberg indertijd is afgevoerd (uit het register gehaald) en dat Kroonenburg is opgevoerd (toegevoegd). Er wordt verwezen naar een bijlage van een 'Gecommitteerde' voor verdere details. * **Persoonsverwisseling:** De kern van het memo lijkt het onderscheid tussen de achternamen 'Kroonenberg' en 'Kroonenburg'. * **Details onderzijde:** De informatie onderaan lijkt betrekking te hebben op een tweede persoon, J. Kroonenburg, geboren in 1927, woonachtig in de Oude Doelenstraat 12 II te Amsterdam. De vermelding "echtg. A. Pers 240 gr." is opmerkelijk; "240 gr." zou kunnen verwijzen naar een rantsoenering (grammen), terwijl "echtg." gewoonlijk voor echtgenoot staat, wat botst met de vermelding "ongehuwd" eronder. * **Administratieve codes:** "aus unter 224 m" is een archiefverwijzing, mogelijk naar een specifiek dossier of kaartenbak.

Medische verklaring (Verklaring van verpleging).

Dit document is een officiële schriftelijke bevestiging van de opname en behandeling van een patiënt in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) aan de Nieuwe Keizersgracht in Amsterdam. * **Patiëntgegevens:** Juda Kroonenburg, een 45-jarige man wonende in de Vrolikstraat 71 (Oosterparkbuurt). * **Periode:** Hij verbleef ruim een maand in het ziekenhuis, van 2 september tot 5 oktober 1942. De verklaring is exact een week na zijn ontslag opgesteld. * **Ondertekening:** Het document is getekend door Dr. Samuel Kroonenberg, die gedurende de oorlogsjaren de medische leiding had over het NIZ. * **Functie:** Dergelijke verklaringen werden in de oorlogsjaren vaak opgevraagd om als bewijsstuk te dienen voor de Joodsche Raad of de bezetter, vaak in een poging om uitstel van deportatie ('Sperre') te verkrijgen op medische gronden ("unfit for transport").

Medische verklaring (Verklaring van opname).

* **Medische inhoud:** De patiënte, Jetje Dukker-van der Kar, is volgens deze verklaring sinds 12 september 1942 opgenomen in het ziekenhuis vanwege hypertensie (hoge bloeddruk). * **Bestuurlijk:** Het document is ondertekend door de geneesheer-directeur, Dr. Samuel Kroonenberg. Er is een officiële "Gezien"-stempel van de inspecteur aanwezig, wat duidt op een controle door een externe (waarschijnlijk bezettende) autoriteit. * **Administratieve sporen:** De vele handgeschreven krabbels, parafen en data (waaronder 8/10 42 en 14/10 42) wijzen op een intensief administratief traject. Deze aantekeningen werden vaak gemaakt door de Joodsche Raad of de Duitse autoriteiten om de status van een patiënt te verifiëren in het kader van deportaties.

Medische verklaring van opname.

* **Medische inhoud:** De verklaring bevestigt de opname van de 60-jarige Jacob de Haan vanwege een prostaathypertrofie (een vergrote prostaat). Hoewel de verklaring op 30 september is gedateerd, meldt de kantlijn dat hij al sinds 27 september in het ziekenhuis lag. * **Administratieve sporen:** Het document staat vol met administratieve aantekeningen. De nummers (zoals 103/140/1) wijzen op een dossierregistratie, waarschijnlijk door de administratie van het NIZ of de Joodsche Raad. De opmerking over betaling ("f 0.60 te goed") en "niet alleen van betaling vrijgesteld" duidt op de financiële afwikkeling van de verpleegkosten. * **Personeel:** Dr. Salomon Kroonenberg was de geneesheer-directeur van het NIZ. De toevoeging "Wmd." (waarnemend) bij de tweede handtekening suggereert dat een assistent of adjunct-directeur mede heeft getekend. * **Opmerking "naam vrouw":** De notitie dat iets op naam van de vrouw moet worden gezet, kan duiden op de facturatie of op de registratie bij de Joodsche Raad, mogelijk om financiële redenen of in verband met de status van het gezin. ---

Medische verklaring (*Bescheinigung*).

* **Doel van het document:** Dit is een officiële verklaring van opname. In de context van 1942 dienden dergelijke documenten vaak als bewijs voor de Duitse bezetter (of de Joodsche Raad) dat een persoon vanwege medische redenen niet transportabel was. * **Taalgebruik:** Hoewel het een Nederlands ziekenhuis betreft, is de verklaring in het Duits opgesteld (*"Bescheinigung"*, *"Unterzeichneter"*, *"erklärt dass"*). Dit bevestigt dat het document bedoeld was voor de Duitse autoriteiten. * **Medische diagnose:** De reden voor opname wordt vermeld als "Haemorrhoiden" (aambeien). Tijdens de bezetting werden soms relatief lichte aandoeningen gebruikt om patiënten in het ziekenhuis te houden en zo deportatie uit te stellen. * **Administratieve sporen:** De diverse nummers (K. 8619, M. 1942) en de paarse stempels duiden op een strakke administratieve registratie, waarschijnlijk door de Joodsche Raad die de administratie rondom de deportaties bijhield. * **Correcties:** De achternaam "Knoop" is voorafgegaan door een reeks doorgestreepte X-en, wat wijst op een typefout die ter plekke is gecorrigeerd.

Medische verklaring (Verklaring van verpleging).

* **Inhoud:** Het document bevestigt officieel dat Marcus Knoop van 31 augustus tot 18 september 1942 opgenomen is geweest in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). * **Doel:** Gezien de datum (september 1942) diende een dergelijke verklaring tijdens de Duitse bezetting vaak als bewijs voor uitstel van deportatie ('Sperre') of als rechtvaardiging voor het niet verschijnen bij een oproep voor de 'werkverruiming' (dwangarbeid). * **Annotaties:** De aantekening "W:looplein pl: n: 21" verwijst zeer waarschijnlijk naar Waterlooplein 21, het adres van een van de kantoren van de Joodse Raad voor Amsterdam. Dit suggereert dat de verklaring daar is ingeleverd voor administratieve verwerking. * **Authenticiteit:** De verklaring is getekend door Dr. Samuel Kroonenberg, de toenmalige geneesheer-directeur van het NIZ. Het document bevat officiële stempelnummers (M. 1942 reeks), wat wijst op een gestandaardiseerde administratie van medische bewijsstukken voor de bezetter of de Joodse Raad.

Medische verklaring / Bewijs van opname.

* **Doel van het document:** De verklaring dient als officieel bewijs dat Henriette Mok-Levée is opgenomen in het ziekenhuis vanwege eczeem. De handgeschreven aantekeningen maken duidelijk dat dit bewijs werd gebruikt om een vrijstelling aan te vragen voor het betalen van 'marktgeld' op de markt van het Waterlooplein. * **Taalgebruik:** Het briefhoofd is in het Nederlands, maar de eigenlijke verklaring is in het Duits opgesteld. Dit was tijdens de bezettingsjaren gebruikelijk (en vaak verplicht) voor correspondentie met of bewijslast richting officiële instanties die onder Duits toezicht stonden. * **Administratieve details:** * **25. pto.:** Dit staat waarschijnlijk voor *proximo* of *passato* (de 25e van de voorgaande maand, juli). * **Waterlooplein:** De markt op het Waterlooplein bevond zich in het hart van de Jodenbuurt. Dat mevrouw Mok-Levée daar marktgeld verschuldigd was, wijst op een economische activiteit aldaar. * **Leges:** Er is een bedrag van 0,60 gulden aan leges (administratiekosten) genoteerd. * **Personen:** Dr. Samuel Kroonenberg was de geneesheer-directeur van het NIZ. Hij bleef op zijn post tot de uiteindelijke ontruiming van het ziekenhuis in 1943.

Officiële medische verklaring (Verklaring van opname).

Dit document is een formele bevestiging van hospitalisatie, uitgegeven door het Nederlands-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het doel van dergelijke verklaringen was in deze periode vaak tweeledig: enerzijds medische administratie, maar anderzijds diende het vaak als bewijsstuk om uitstel van deportatie ('Sperre') te verkrijgen. Een patiënt die "verpleegd wordt" kon (tijdelijk) als 'niet transportfähig' worden beschouwd. De blauwe handgeschreven aantekening in het kader is cruciaal; deze lijkt afkomstig van een administratieve instantie (mogelijk de Joodse Raad of de Zentralstelle). De tekst "Cl. 9 Transport" en de datum "2/11 42" wijzen op een controle in het kader van de deportatielijsten. De opmerking "geen spoed bericht ontvn." duidt aan dat er tot begin november geen nieuwe instructies of statuswijzigingen voor deze persoon waren binnengekomen. De krabbel "m.v. dagmarkten" onderaan verwijst waarschijnlijk naar het beroep van Machiel Prins (marktkoopman op de dagmarkten), wat relevant kon zijn voor zijn sociale status of de reden voor een eventuele eerdere vrijstelling. ---

Medische verklaring (ziekenhuisverklaring).

* **Doel van het document:** Deze verklaring diende als officieel bewijs van hospitalisatie. In 1942 werd een verblijf in het Joodse ziekenhuis vaak gebruikt om een 'Sperre' (tijdelijke vrijstelling van deportatie) te verkrijgen of te verlengen. De handgeschreven notitie "Verzoeke bericht voor vrijstelling" bevestigt dat dit document werd ingediend bij de autoriteiten (waarschijnlijk de Joodsche Raad of de Zentralstelle) om Machiel Prins te vrijwaren van transport naar kamp Westerbork. * **Medische autoriteit:** De ondertekenaar, Dr. Salomon Kroonenberg, was een centrale figuur in het NIZ. Hij probeerde patiënten zo lang mogelijk in het ziekenhuis te houden om hen te beschermen. * **Administratieve sporen:** De verschillende data (5 nov, 14 nov, 1 dec) laten zien hoe een dergelijk verzoek door de ambtelijke molen ging in de maanden dat de deportaties vanuit Amsterdam in volle gang waren.

Verklaring (Bescheinigung) van ziekenhuisopname.

Dit document is een officiële verklaring, opgesteld in het Duits, bedoeld om aan te tonen dat de heer Meyer Nunes-Vaz op dat moment patiënt was in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). Opvallend is dat de verklaring is opgesteld op zijn 64e verjaardag. Het gebruik van de Duitse taal voor de feitelijke verklaring ("Bescheinigung") op Nederlands briefpapier is typerend voor de bezettingsperiode. Dergelijke documenten dienden vaak als bewijsstuk voor de Duitse autoriteiten of de Joodse Raad om aan te tonen dat iemand vanwege medische redenen (tijdelijk) niet in aanmerking kwam voor transport naar de kampen (een zogenaamde "Sperre"). De ondertekenaar, Dr. Samuel Kroonenberg, was de medisch directeur van het NIZ en speelde een cruciale rol in de zorg voor de Joodse gemeenschap tijdens de oorlog, totdat het ziekenhuis in 1943 definitief door de nazi's werd ontruimd.

Officiële medische verklaring (attest) op briefpapier van het ziekenhuis.

Dit document is een medische verklaring die dient als bewijsstuk voor een administratieve vrijstelling. Dr. Salomon Kroonenberg bevestigt dat de heer Elkan van der Hoek sinds 22 oktober 1942 is opgenomen in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). De handgeschreven aantekeningen maken de directe aanleiding van dit schrijven duidelijk: Van der Hoek was blijkbaar een marktkoopman op het Waterlooplein (staanplaats nr. 129). Omdat hij in het ziekenhuis lag, kon hij zijn werk niet uitoefenen. De verklaring wordt gebruikt om kwijtschelding aan te vragen voor het 'marktgeld' (stangeld) van f 0,60 per dag/periode. De ambtelijke verwerking is zichtbaar door de paraaf van de ambtenaar (Smits) en de verwijzing naar de gemeentelijke administratie. Het document getuigt van de bizarre bureaucratie tijdens de bezetting, waarbij zelfs voor doodzieke mensen in een bedreigd ziekenhuis de financiële afwikkeling van marktkramen nauwgezet werd gedocumenteerd.

Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag of stencil van een kaartsysteem).

* **Structuur:** De lijst is strikt georganiseerd. Elk record bestaat uit drie tot vier regels: een registratienummer met de naam, het straatadres (inclusief verdieping/huisnummer-toevoeging zoals 'hs.' voor huis of 'I/II/III' voor de verdieping) en de stad. * **Geografie:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam. Er is een concentratie van adressen in de voormalige Jodenbuurt en de nabijheid van de Plantagebuurt (Nieuwe Kerkstraat, Nieuwe Prinsengracht, Lepelstraat, Valkenburgerstraat), maar er staan ook adressen in de Jordaan (Willemstraat, Tuinstraat) en West (Jac. van Lennepkade, Tollenstraat). * **Personen:** De namen wijzen op een diverse groep Amsterdammers. De nummers lijken te verwijzen naar een centraal registratiesysteem of kaartsysteem van een specifieke instantie.

Medische verklaring (attest) op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** Het document is een formele bevestiging dat Isaac de Vries gedurende twee weken in november 1942 was opgenomen in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis vanwege een liesbreuk. * **Administratieve sporen:** De diverse nummers (103/193/1) en data (30/11 en 7/12) wijzen op een administratieve afhandeling na het ontslag uit het ziekenhuis. De aantekening "werkverminderd" (indien correct gelezen) suggereert dat dit document werd gebruikt voor een uitkeringsinstantie of ter rechtvaardiging van afwezigheid bij de Joodse Raad of een werkgever. * **Staat van het document:** Er is een duidelijke vochtvlek in het midden van het papier, wat vaker voorkomt bij archiefstukken die onder suboptimale omstandigheden bewaard zijn gebleven.

Officiële verklaring / Bewijs van verpleging.

Dit document is een officiële verklaring van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), waarin wordt bevestigd dat Marcus Knoop daar is opgenomen. De handgeschreven toevoegingen zijn essentieel voor de interpretatie: * **Marktgeld:** De aantekeningen maken duidelijk dat deze verklaring werd gebruikt door de Amsterdamse marktautoriteiten. Marcus Knoop was een marktkoopman met een vaste staanplaats op het Waterlooplein (plaatsnummer 21). * **Vrijstelling:** Vanwege zijn ziekenhuisopname in de periode van 10 juli tot 2 augustus 1942, werd hij voor een periode van drie weken vrijgesteld van het betalen van het 'marktgeld' (de staangeldvergoeding). * **Verificatie:** De tekst "telef. opgave N.I.Z." duidt erop dat de ambtenaar de gegevens telefonisch heeft geverifieerd bij het ziekenhuis. * **Dr. S. Kroonenberg:** De ondertekenaar, Salomon Kroonenberg, was een prominente figuur binnen de Joodse gemeenschap. Hij bleef als directeur van het NIZ aan het werk tot de uiteindelijke ontruiming van het ziekenhuis door de bezetter in 1943.

Verklaring van ziekenhuisopname (medisch certificaat).

Dit document is een officiële verklaring van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), waarin wordt bevestigd dat de 60-jarige Jacob de Haan gedurende ruim twee maanden (van 30 september tot 2 december 1942) in het ziekenhuis verpleegd is geweest. De verklaring is ondertekend door de geneesheer-directeur van het NIZ, Dr. Samuel Kroonenberg. De handgeschreven aantekeningen onderaan lijken van administratieve aard en dateren van begin 1943. De termen "voor betaling" en "accord" suggereren dat dit document diende als bewijsstuk voor de financiële afwikkeling van de verpleegkosten, mogelijk voor een verzekeringsinstantie of de sociale dienst. Het adres van de patiënt, Transvaalkade 52, lag in de Transvaalbuurt, een wijk in Amsterdam-Oost waar destijds veel Joodse Amsterdammers woonden.

Officiële verklaring van ziekenhuisopname.

* **Persoonsgegevens:** De verklaring betreft Anna Slier-de la Penha Plas (geboren 26-08-1891). Zij woonde aan de Tugelaweg 83 in de Amsterdamse Transvaalbuurt, een wijk met een destijds zeer grote Joodse populatie. * **Autoriteit:** Het document is getekend door Dr. Samuel Kroonenberg, de bekende directeur van het NIZ. De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" met de handtekening van Dekker wijst op een controle door de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GG&GD) of een vergelijkbare instantie, noodzakelijk voor de administratieve afwikkeling of vergoeding van kosten. * **Financiële notitie:** De handgeschreven aantekening onderaan (gedateerd 6 januari 1943) lijkt van een maatschappelijk werker of controleur te zijn. De opmerking over het pensioen van de echtgenoot en het eigen woningbezit duidt op een onderzoek naar de draagkracht van het gezin om de ziekenhuiskosten te voldoen. * **Archivering:** De paarse stempel met het nummer 103/4/1 M. 1943 suggereert dat dit document begin 1943 is opgenomen in een gemeentelijk of institutioneel dossier.

Medische verklaring (opnamebevestiging).

* **Functie:** Dit document diende als officieel bewijs van hospitalisatie. Tijdens de bezettingsjaren waren dergelijke verklaringen van cruciaal belang voor de Joodse gemeenschap. Een opname in het ziekenhuis kon tijdelijk vrijstelling (Sperre) verlenen van deportatie naar de kampen. * **Dr. Salomon Kroonenberg:** De ondertekenaar was de directeur van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis. Hij speelde een tragische en complexe rol in de oorlog, waarbij hij probeerde patiënten te beschermen tegen deportatie, tot het ziekenhuis zelf in 1943 door de bezetter werd ontruimd. * **Administratieve sporen:** De diverse stempels, referentienummers en handgeschreven aantekeningen onderaan (zoals "ongehuwd" en "tm 23/4") duiden erop dat dit document is verwerkt door een administratieve instantie, waarschijnlijk de Joodsche Raad, die de status van ziekenhuispatiënten nauwlettend bijhield in hun cartotheek. ---

Administratieve lijst/registerblad met kolommen.

* **Structuur:** Het document is een register waarin personen zijn gekoppeld aan specifieke dossier- of volgnummers. De eerste kolom (bijv. 19, 28, 27) lijkt een groeps- of categorienummer te zijn, terwijl de tweede kolom individuele identificatienummers bevat. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Joodse buurt (Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg). * **Namen:** Veel van de achternamen zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam in die periode (Kroonenberg, De Metz, Polak, Pais, Franschman). * **Wijzigingen:** De doorhalingen suggereren dat de lijst een werkdocument was dat werd bijgehouden; mensen werden afgevinkt of verwijderd zodra hun status veranderde.

# TRANSCRIPTIE NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS TE AMSTERDAM TELEFOON 53810-50588-50589 AMSTERDAM-C., 12 October 42 N. KEIZERSGRACHT 110 Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen. V E R K L A R I N G ------------------- Ondergetekende, Dr. S. Kroonenberg, Geneesheer-directeur van het Nederlandsch Israelietisch Ziekenhuis te Amsterdam, ver- klaart dat **JUDA KROO...

Isaac Kroonsteyn 6/8/01. A'dam, Ruyschstr. 90 hs (O). A 35 No. 592130. Erk. K. 47643 [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE Fa. G. A. VAN DER KROON Inleggerij en limonadefabriek ZEEBURGERPAD 52 AMSTERDAM - C. [Linksonder:] K 235

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven memo/notitie. * **Datum:** Gedateerd op 6 oktober 1942 en 13 oktober 1942. * **Taal:** Nederlands, met enkele administratieve termen. * **Personen:** Th. van Moerkerken, J. Kroonenberg (geb. 1900), J. Kroonenburg (geb. 1927), A. Pers. * **Locatie:** Vermoedelijk Amsterdam (gezien de verwijzing naar "O. Doelenstr.").

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring op officieel briefpapier. * **Afzender:** Dr. S. Kroonenberg, geneesheer-directeur van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) te Amsterdam. * **Datum:** 20 augustus 1940. * **Betreft:** Verklaring van verpleging voor de heer W. Bruinvels. * **Locatie:** Nieuwe Keizersgracht 110, Amsterdam. * **Kenmerken:** Gedrukte brie...