Medische verklaring (Verklaring van verpleging). NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589

AMSTERDAM-C., 28 September 1942
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen.

Nº [paarse stempel] 30/64/L [handgeschreven blauw] M. 1942 30/9 [paarse stempel met handgeschreven toevoeging]

V E R K L A R I N G
~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ondergeteekende, Dr. S. Kroonenberg,
Geneesheer-directeur van het Nederlandsch
Israelietisch Ziekenhuis te Amsterdam, ver-
klaart dat
Marcus Knoop
geboren 27 October 1906
wonende in AMSTERDAM, St.Anthoniebre straat 24
in het bovengenoemde Ziekenhuis verpleegd werd
van 31 Augustus - 18 September 1942

De Geneesheer-directeur,
[Signatuur: S Kroonenberg]

K. 8619

[Handgeschreven potlood/pen linkerbenedenhoek:]
W:looplein
pl: n: 21

[Handgeschreven blauwe inkt rechterbenedenhoek:]
m.i. aanw. ragen.
onbergen 6/10 '42

K. 349 * Inhoud: Het document bevestigt officieel dat Marcus Knoop van 31 augustus tot 18 september 1942 opgenomen is geweest in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ).
* Doel: Gezien de datum (september 1942) diende een dergelijke verklaring tijdens de Duitse bezetting vaak als bewijs voor uitstel van deportatie ('Sperre') of als rechtvaardiging voor het niet verschijnen bij een oproep voor de 'werkverruiming' (dwangarbeid).
* Annotaties: De aantekening "W:looplein pl: n: 21" verwijst zeer waarschijnlijk naar Waterlooplein 21, het adres van een van de kantoren van de Joodse Raad voor Amsterdam. Dit suggereert dat de verklaring daar is ingeleverd voor administratieve verwerking.
* Authenticiteit: De verklaring is getekend door Dr. Samuel Kroonenberg, de toenmalige geneesheer-directeur van het NIZ. Het document bevat officiële stempelnummers (M. 1942 reeks), wat wijst op een gestandaardiseerde administratie van medische bewijsstukken voor de bezetter of de Joodse Raad. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Holocaust in Nederland. In de zomer en het najaar van 1942 waren de deportaties naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen in volle gang. Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis aan de Nieuwe Keizersgracht fungeerde in die tijd als een relatieve veilige haven; zieken konden (tijdelijk) niet op transport worden gezet.

Marcus Knoop woonde in de Sint Antoniebreestraat, midden in de Joodse wijk van Amsterdam. De verklaring is gedateerd tien dagen na zijn ontslag uit het ziekenhuis, wat erop kan wijzen dat hij de verklaring nodig had om zijn afwezigheid tijdens de voorafgaande weken te verantwoorden aan de instanties.

Dr. Samuel Kroonenberg (1884-1969) bleef tot de ontruiming van het ziekenhuis in 1943 op zijn post. Hij overleefde de oorlog, in tegenstelling tot een groot deel van de patiënten en het personeel die bij de latere razzia's werden weggevoerd. Marcus Knoop zelf staat volgens archiefbronnen (Oorlogsgravenstichting/Joods Monument) geregistreerd als slachtoffer; hij overleed in augustus 1943 in Centraal-Europa (omgeving Auschwitz). Dit document markeert een van zijn laatste pogingen om binnen de bureaucratie van de bezetting te overleven. S. Kroonenberg