Medische verklaring (ziekenhuisverklaring). 5 november 1942. NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 5 November 1942
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen.

Nº 103/166/3 M. 1942 18/11

V E R K L A R I N G
- - - - - - - - - - - - - - -

Ondergetekende, Dr. S. Kroonenberg,
Geneesheer-directeur van het Nederlandsch
Israelietisch Ziekenhuis te Amsterdam, ver-
klaart dat
Machiel Prins
geboren 17.7.1886
wonende in AMSTERDAM, Staalstraat 30
van 25 Aug. 42 tot 1 Nov. 42
in het bovengenoemde Ziekenhuis verpleegd werd.

[Handgeschreven in blauwe inkt, links:]
p.e.q. [onleesbaar]
Verzoeke bericht
voor vrijstelling
14/11-42 [paraaf]

De Geneesheer-directeur,
[Handtekening: S. Kroonenberg]

I. 8619

[Handgeschreven in blauwe inkt, rechtsonder:]
m.i. admin aanvr.
morgen 1/12 '42
[paraaf]

10.000 2 '42 K 91 * Doel van het document: Deze verklaring diende als officieel bewijs van hospitalisatie. In 1942 werd een verblijf in het Joodse ziekenhuis vaak gebruikt om een 'Sperre' (tijdelijke vrijstelling van deportatie) te verkrijgen of te verlengen. De handgeschreven notitie "Verzoeke bericht voor vrijstelling" bevestigt dat dit document werd ingediend bij de autoriteiten (waarschijnlijk de Joodsche Raad of de Zentralstelle) om Machiel Prins te vrijwaren van transport naar kamp Westerbork.
* Medische autoriteit: De ondertekenaar, Dr. Salomon Kroonenberg, was een centrale figuur in het NIZ. Hij probeerde patiënten zo lang mogelijk in het ziekenhuis te houden om hen te beschermen.
* Administratieve sporen: De verschillende data (5 nov, 14 nov, 1 dec) laten zien hoe een dergelijk verzoek door de ambtelijke molen ging in de maanden dat de deportaties vanuit Amsterdam in volle gang waren. * De persoon Machiel Prins: Uit historische bronnen (o.a. Joods Monument) blijkt dat Machiel Prins ten tijde van dit document inderdaad op de Staalstraat 30-III woonde. Hij was koopman van beroep.
* Afloop: Ondanks de poging om via deze ziekenhuisverklaring een vrijstelling te krijgen, mocht het niet baten. Machiel Prins werd uiteindelijk toch gedeporteerd. Hij werd op 30 april 1943 vermoord in het vernietigingskamp Sobibor.
* Het ziekenhuis: Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis aan de Nieuwe Keizersgracht was een van de laatste veilige havens voor Joden in Amsterdam. In 1943 werd het ziekenhuis alsnog door de bezetter ontruimd, waarbij zowel patiënten als personeel op transport werden gesteld. Dit document illustreert de wanhopige bureaucratische strijd om te overleven midden in de Holocaust. S. Kroonenberg Zentralstelle