Officiële verklaring / Bewijs van verpleging. NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810 - 50588 - 50589

AMSTERDAM-C., 23 Juli 1942.
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen.

№ 86/24/1 M. 1942 20/7 [20/7 handgeschreven]

Ondergeteekende, Dr. S. Kroonenberg,
geneesheer-directeur van het Nederlandsch-
Israelietisch Ziekenhuis, te Amsterdam,
verklaart dat
Marcus Knoop St.Ant.Breestr.24
in bovengenoemd ziekenhuis wordt verpleegd.

Geneesheer-directeur.
[Signatuur: S. Kroonenberg]

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
10/7 - 2/8
telef. opgave N.I.Z. :
" van 10/7 - 2/8 '42.
3 weken vrijgesteld van
betaling marktgeld.
ontvangen 7 7/8 '42

[Linksonder handgeschreven:]
Waterloopl:
pl: n. 21

[Middenonder handgeschreven:]
inschrijven aub. Dit document is een officiële verklaring van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), waarin wordt bevestigd dat Marcus Knoop daar is opgenomen.

De handgeschreven toevoegingen zijn essentieel voor de interpretatie:
* Marktgeld: De aantekeningen maken duidelijk dat deze verklaring werd gebruikt door de Amsterdamse marktautoriteiten. Marcus Knoop was een marktkoopman met een vaste staanplaats op het Waterlooplein (plaatsnummer 21).
* Vrijstelling: Vanwege zijn ziekenhuisopname in de periode van 10 juli tot 2 augustus 1942, werd hij voor een periode van drie weken vrijgesteld van het betalen van het 'marktgeld' (de staangeldvergoeding).
* Verificatie: De tekst "telef. opgave N.I.Z." duidt erop dat de ambtenaar de gegevens telefonisch heeft geverifieerd bij het ziekenhuis.
* Dr. S. Kroonenberg: De ondertekenaar, Salomon Kroonenberg, was een prominente figuur binnen de Joodse gemeenschap. Hij bleef als directeur van het NIZ aan het werk tot de uiteindelijke ontruiming van het ziekenhuis door de bezetter in 1943. De datum van dit document, 23 juli 1942, is historisch zeer beladen. Dit was slechts een week nadat de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam naar kamp Westerbork (en vervolgens naar de vernietigingskampen) waren begonnen (15 juli 1942).

Tijdens de bezetting was een opname in een Joods ziekenhuis zoals het NIZ soms een manier om (tijdelijk) uitstel van deportatie te krijgen via een zogenaamde 'Sperre'. Dit document toont echter ook de wrange bureaucratische realiteit van die tijd: terwijl de Joodse bevolking stapsgewijs werd uitgesloten van het openbare leven en gedeporteerd, liepen de administratieve processen rondom marktgelden en officiële vergunningen gewoon door.

Marcus Knoop, de man waarover dit document gaat, is uiteindelijk niet aan de deportaties ontkomen. Archiefstukken (zoals van de Oorlogsgravenstichting) bevestigen dat hij en zijn gezin via Westerbork naar Auschwitz zijn gedeporteerd, waar hij in september 1942 werd vermoord. Dit document is een van de laatste administratieve sporen van zijn leven als Amsterdamse burger en marktkoopman. S. Kroonenberg