Handgeschreven ambtelijke notitie of memorandum op dun doorslagpapier. 16 september 1942 (datum van afhandeling); de mutatie gaat in per 30 augustus 1942. S.v.p. vrijstellen van
betaling marktgeld
Gansman vanaf
30 Augst '42.

f 0.60 leges

Smit 16/9 '42 * Inhoud: Het document is een instructie aan de administratie om de inning van marktgeld (de staanplaatsvergoeding voor een marktkoopman) voor de persoon 'Gansman' stop te zetten. De vrijstelling gaat met terugwerkende kracht in op 30 augustus 1942.
* Financieel: Er wordt melding gemaakt van 'f 0.60 leges', wat duidt op de administratiekosten die in rekening werden gebracht voor het verwerken van deze wijziging in de administratie.
* Functionarissen: De notitie is geparafeerd of ondertekend door 'Smit' op 16 september 1942. Dit is de datum waarop de administratieve handeling is verricht.
* Fysieke staat: Het document vertoont sporen van 'ghosting' (doorschijnende tekst van de achterzijde of een ander blad), wat gebruikelijk is bij dun papier uit de oorlogsperiode. Dit document dateert uit het najaar van 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context is hoogstwaarschijnlijk de uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven.
* Naam en Datum: De naam 'Gansman' is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Nederland. In de zomer van 1942 waren de grootschalige deportaties van Joden uit Nederland reeds in volle gang.
* Marktverbod: Vanaf mei 1941 mochten Joodse marktkooplieden alleen nog op speciale 'Joodse markten' staan. In de loop van 1942 werd het voor hen nagenoeg onmogelijk om nog legaal handel te drijven.
* Betekenis: Een administratieve notitie zoals deze, waarin iemand wordt 'vrijgesteld' van marktgeld per augustus 1942, is vaak een indirect bewijs van het feit dat de betreffende koopman zijn nering moest staken, hetzij door een officieel verbod, hetzij door deportatie of onderduik. Het document markeert het moment waarop een persoon administratief uit het straatbeeld verdwijnt.