Getypt verslag / geschiedschrijving (pagina 2 van een reeks). Vervolg van blad 1. 2.

    Grootsch was toen de verzending naar Duitsland te noemen

en wanneer onze handel in Duitsland op de Markt stond, dan
was er niet één die iets kon verkoopen, of onze handel moest
niet meer aanwezig zijn, dan eerst kwam een ander aan de beurt.
Dat hadden wij te danken aan onze scherpe, bekwame, keurings-
dienst. Geen Jood en bedrog meer waar de tuinder mede ten gronde
ging.

    De stichting St. Bonifacius bestaat nu 42 jaar.

Er kwam toen leven in de tuinbouw. Er werd een Bank opgericht,
alleen voor en door de tuinders. Een eigen ziekenfonds werd
opgericht en een eigen Inkoopcentrale.

    Al dat stichten van deze lichamen, brachten een geweldige

verbetering voor den tuinbouw. De inkomsten werden beter, de
bedrijven werden vergroot. Materiaal verbeterd. De Jeugd kon
gemakkelijker beginnen een bedrijf te stichten. Dit alles dus,
werd voor den Tuinbouw heel wat beter.

    Hoewel het een uitsluitend Roomsch Katholieke stichting

was, daar haar leden in een geweldige meerderheid waren en ook
nu nog, werd toch niemand uitgesloten. Iederen tuinder profi-
teerden hiervan mede, zonder onderscheid van kleur. Zij kregen
voor hun handel allen hetzelfde en betaalden voor hun materiaal,
wat zij van de St. Bonifacius betrokken, geen cent meer.

    Ook werd de primitieve overhaal aan de Baarsjes, (overlaat

van het polderwater in het Stadswater), weggedaan en een groot
electrisch overlaat gebouwd, wat een groote verbetering voor de
tuinders werd, daar de oude overhaal, handwerk was, wat ver-
schrikkelijk veel tijd kostte en de, door electriciteit gedreven
overlaat veel sneller ging. De kosten van aanleg waren een
f. 40.000 welke geleend werden tegen uitgifte van Aandeelen met
een rente à 5% en een periodieke aflossing.

    xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

    Toen kwam de oorlog van 1914 met haar rampen. De handel

werd stop gezet, en bracht zijn moeilijkheden.

    Een paardekoopman ging zich met de zaak bemoeien, ging

naar den Haag en stuurde daar de leiding in de war, deze
paardekoopman wilde als vakman bij den Minister optreden, maar
geen verstand van de zaken hebbend, stuurde hij de zaak voor
de tuinders in de war. Dat waren de uitkomsten als men zich
ergens mede gaat bemoeien waar men geen verstand van heeft.

    Maar de tuinders bleven niet stil zitten, ze riepen een

vergadering bijeen, en vaardigde een commissie af, welke als
vakmandeskundigen naar den Haag gingen.

    Voordat ze een beslissing van den Minister hadden, ging

er geen tuinder met zijn producten naar de markt, maar bleven
thuis op hun tuin.

    Bij den Minister gekomen, kwam, door de woordvoerder als

deskundig vakman, de zaak direct in orde, kon met de volste
rechten naar huis gaan en zulks aan zijn vakgenooten mededeelen.

    Er werd een algemeene tuindersbijeenkomst gehouden, en een

neutrale vereeniging gesticht, genaamd, de Amsterdamsche Markt-
tuinders. ( A.M.T. )

                    Vervolg op blad 3. *   **Economische modernisering:** De tekst beschrijft de transitie van de tuinbouw naar een professionele sector via coöperatieve structuren (eigen bank, inkoopcentrale, ziekenfonds) en technologische vooruitgang (de elektrische overhaal bij De Baarsjes).

• Sociale aspecten: Er wordt nadruk gelegd op de katholieke identiteit van de stichting "St. Bonifacius", terwijl tegelijkertijd een vorm van praktische inclusiviteit voor alle tuinders wordt geclaimd ("zonder onderscheid van kleur").
• Politiek conflict: Er wordt een conflict beschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog waarbij een "paardekoopman" (als buitenstaander) de belangen van de tuinders in Den Haag zou hebben geschaad, wat leidde tot de oprichting van de neutrale vereniging A.M.T. door de tuinders zelf.
• Belangwekkende frase: De opmerking "Geen Jood en bedrog meer" is een typerend voorbeeld van het destijds aanwezige antisemitisme in de handel, waarbij malafide handelspraktijken stereotiep werden gekoppeld aan Joodse tussenpersonen. Dit document werpt licht op de geschiedenis van de tuinbouw in de regio Amsterdam (gezien de verwijzing naar De Baarsjes en de Amsterdamsche Markttuinders). Het illustreert hoe de sector zich organiseerde tijdens de vroege 20e eeuw om onafhankelijker te worden van handelaren en tussenpersonen. De spanning tussen de religieuze "verzuilde" organisaties en de behoefte aan neutrale belangenbehartiging (A.M.T.) komt hierin duidelijk naar voren. De tekst is waarschijnlijk een herinneringsschrift of een onderdeel van een jubileumboek.