Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven aantekening. 7 juli 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of een hiermee verbonden gemeentelijke dienst in Amsterdam). [Linksboven, handgeschreven in paars potlood:]
Verzonden
7/7 -'42

[Rechtsboven:]
VB/HB.

den Heer N.Nikkelsberg,
Lekstraat 20 II,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 22 A.

[Linksmidden:]
37/71/1 M.

[Rechtsmidden:]
7 Juli 1942.

[Tekst:]
Hiermede verzoek ik U den sleutel van het door U verla-
ten pakhuis No. E.15 op de Centrale Markt ten spoedigste bij mijn
dienst in te leveren.

De Directeur, Dit document is een treffend voorbeeld van de kille, ambtelijke formalisering van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De toon van de brief is strikt zakelijk en gebiedend.

De kern van de brief ligt in de zinsnede "het door U verlaten pakhuis". In de context van juli 1942 is het woord "verlaten" een eufemisme. Het pakhuis was niet vrijwillig achtergelaten; de eigenaar was hoogstwaarschijnlijk opgepakt, ondergedoken, of gedwongen zijn zakelijke activiteiten te staken vanwege de anti-Joodse maatregelen. De instanties haastten zich vervolgens om de controle over deze Joodse eigendommen (in dit geval een pakhuis op de Centrale Markt) over te nemen door de sleutels op te eisen. De geadresseerde, Nathan Nikkelsberg (1888-1942), was een Joodse koopman in groenten en fruit. De Lekstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een plek waar destijds veel Joodse gezinnen woonden.

De datum van de brief, 7 juli 1942, is historisch zeer significant. Dit was exact de periode waarin de eerste grootschalige oproepen voor de deportaties (onder het mom van "tewerkstelling in het Oosten") in Amsterdam werden bezorgd. De bureaucratie werkte op dat moment op volle toeren om de achtergebleven bezittingen van gedeporteerden te inventariseren en in beslag te nemen.

Nathan Nikkelsberg en zijn gezin hebben de oorlog niet overleefd. Nathan zelf werd op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord. Deze korte brief is een direct bewijs van de administratieve onteigening die de fysieke vernietiging van de Joodse bevolking in Amsterdam vergezelde. N. Nikkelsberg