Getypt officieel rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. 10 augustus 1942. R A P P O R T

Naar aanleiding van bijgaand anoniem schrijven heb ik, ondergetekende, controleur B. Felthuis, op Vrijdag 7 Augustus gecontroleerd op de dagmarkt in de Albert Cuypstraat en geconstateerd, dat door J.H. Kahle, bloemenkooper, wonende Albert Cuypstraat 191 kleinhandel in fruit werd uitgeoefend. Ik zag namelijk, dat hij een laatste restje blauwe pruimen verkocht. Kahle heeft sinds 29 Mei 1942 een voorkeurkaart voor een plaats op genoemde markt. Hij is niet in het bezit van een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaarde 4 kistjes pruimen te hebben gekocht bij grossiers Griffioen, doch met zekerheid is dat niet meer na te gaan. Tevens heb ik in de Albert Cuypstraat nog aangetroffen ~~kamper~~ W.C. Ricke, bloemenkooper, wonende Albert Cuypstraat 195 alhier, van wien ik, op het moment dat ik hem aantrof niet constateerde, dat hij met fruit handelde, doch van wien mij bij onderzoek bleek, dat hij met fruit de laatste tijd heeft gehandeld. Dit zou hem dan zijn geleverd door een kooper, die op de centrale Markt een toewijzing heeft bij grossier Harte. Gebleken is, dat Harte, Kahle en Ricke familiebetrekkingen met elkaar hebben. Harte is namelijk met de oudste zuster en Kahle met de jongste zuster van Ricke getrouwd. De hierbedoelde Harte is Jan Harte, zoon van grossier A. Harte, die in de zaak van zijn vader werkzaam is. Toegangskaart voor de Centrale Markt van Kahle en Ricke gaat hierbij.

[Linksonder:]
fb
De Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.
[Paraaf]

[Rechtsonder:]
Amsterdam 10 Augustus 1942
Controleur,
[Handtekening: B. Felthuis]

[Marginale notitie linksonder in handschrift:]
Bloemen -
{ Kahle }
{ Ricke } Harte - Groenten Dit document is een ambtelijk verslag van een marktcontroleur tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de rapportage is de vaststelling dat twee bloemenverkopers (J.H. Kahle en W.C. Ricke) zich buiten hun officiële vergunning om bezighielden met de verkoop van fruit (pruimen).

Opvallende elementen:
* Aanleiding: Het onderzoek begon na een "anoniem schrijven", wat duidt op de cultuur van verklikking die destijds veelvoorkomend was.
* Regelgeving: Er wordt expliciet verwezen naar het ontbreken van een "erkenning" voor de handel in groenten en fruit. In de oorlogstijd was de distributie van voedsel strikt gereguleerd en was handel zonder vergunning een economisch delict.
* Netwerkanalyse: De controleur besteedt veel aandacht aan de familiebanden tussen de verdachten en de grossier (Harte). Dit wijst op een onderzoek naar hoe goederen buiten de officiële kanalen om ("via de achterdeur") van de Centrale Markt naar de straathandel vloeiden. Het document dateert van augustus 1942, een periode waarin de Duitse bezetting in Nederland leidde tot toenemende schaarste en een explosie van de zwarte markt. Het "Marktwezen" in Amsterdam had de taak om de handel op markten zoals de Albert Cuyp strikt te controleren om te zorgen dat goederen via het distributiestelsel (met bonnen) werden verkocht.

De genoemde locaties, Albert Cuypstraat 191 en 195, zijn nog steeds bestaande panden aan de beroemdste markt van Amsterdam. De Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was destijds de spil in de voedselvoorziening van de stad. Rapporten als deze werden verzameld door de economische controlediensten om prijsopdrijving en illegale handel de kop in te drukken.