Zakelijke brief op officieel briefpapier. 19 mei 1942. Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC), Afdeeling Verdeeling, 's-Gravenhage. [Briefhoofd]
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
JULIANA VAN STOLBERGPLEIN 3—4 'S-GRAVENHAGE
POSTGIROREKENING 245271 TELGRAMADRES : NEDVISCEN TELEFOON 720080 INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE EN VISCHVERVOER TELEFOON 720060, TOESTEL 674, EN 722641

[Linkerkolom]
AFD. Verd.
Betreffende versche of gerookte aal
Bericht op schrijven van

Bij antwoord vermelden:
No. 8967. Afd. V/Ve.
Bijlagen ..... stuks, t.w.:

[Rechterkolom boven]
'S-GRAVENHAGE, 19 Mei 194 2.
Aan de Directie van het Marktwezen
Jan van Galenstraat
AMSTERDAM.

[Handgeschreven tekst rechtsboven]
(Onleesbare paraaf)
Jvsp (of vergelijkbaar)

[Hoofdtekst]
De Nederlandsche Visscherijcentrale is het geheel met U eens, dat zooveel mogelijk de aal aan Uw gemeente in verschen toestand dient te worden geleverd.
Het zal U evenwel bekend zijn, dat het vorig jaar zich in het IJsselmeer een groen soort kroos of wier vertoonde, ten gevolge waarvan het niet mogelijk was de aal levend te houden. Dit zou ook dezen zomer het geval kunnen zijn, zoodat dezerzijds thans reeds maatregelen worden genomen deze aal vooral te Urk te doen rooken, teneinde verlies van voedsel te voorkomen. De mogelijkheid is dus niet uitgesloten, dat U dezen zomer de meeste aal van Urk gerookt zult ontvangen.

[Ondertekening]
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
(Handtekening)
Directeur

[Handgeschreven kanttekeningen links]
opbergen.
op 11/4/43 of drie tegelijk.
maar van Enkhuizen en Lemmer dus niet!

[Stempels onderzijde]
Mu.
(A) 19652 - '41 - K 983
№ 46A/142/2 M. 1942 20/5

--- Deze brief illustreert de logistieke uitdagingen van de voedselvoorziening tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De kern van de zaak is de kwaliteit van de aal (paling) uit het IJsselmeer.

• Problematiek: Door ecologische veranderingen in het nog jonge IJsselmeer (vroegere Zuiderzee) ontstond er in de zomermaanden een sterke groei van algen of kroos. Dit zorgde voor zuurstofgebrek in het water of de transportkisten, waardoor de paling stierf voordat deze vers in Amsterdam kon worden afgeleverd.
• Oplossing: Om "verlies van voedsel" (bederf) te voorkomen, besloot de NVC de paling direct bij de bron (Urk) te laten roken. Roken was een effectieve conserveringsmethode.
• Handgeschreven commentaar: De opmerking "maar van Enkhuizen en Lemmer dus niet!" is cruciaal. Het suggereert dat de biologische problematiek (het "wier") lokaal bepaald was of dat de transportroutes vanuit andere IJsselmeerhavens korter of minder problematisch waren, waardoor daarvandaan nog wel verse vis geleverd kon worden.

--- * Oorlogstijd: In 1942 was Nederland volledig bezet. De voedseldistributie stond onder streng toezicht van centrale organen. De Nederlandsche Visscherijcentrale was een dergelijk orgaan dat de vangst, prijs en distributie van vis reguleerde.
* Ecologie van het IJsselmeer: Na de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 veranderde de zoute Zuiderzee in het zoete IJsselmeer. Dit leidde in de eerste decennia tot grote schommelingen in de natuurlijke balans, zoals de in de brief genoemde algenbloei, wat grote impact had op de visserijsector.
* Bestemming: De brief is gericht aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, de locatie van de Centrale Markthallen, het hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. De handgeschreven datum "11/4/43" bij de instructie "opbergen" laat zien dat het document bijna een jaar na verzending nog relevant was voor het dossier.