Zakelijke brief / Verzoekschrift. 28 mei 1942. M. de Groot, Vischhandel en Palingrookerijen, Monnikendam. M. DE GROOT — MONNIKENDAM
Telegram adres: „Groot” / Dag en nacht geopend
Postgiro No. 355418 / Telefoon No. 5
VISCHHANDEL EN PALINGROOKERIJEN

Nº 46A / 239 / 1 M. 1942 29/5

MONNIKENDAM, 28 Mei 1942

Den Weled. Heer van Duinhoven,
Markwezen,
A m s t e r d a m.

Weled. Heer,

Van myn afnemers van aal kryg ik voortdurend klachten- dat hun toewyzing in de vischhal te weinig is, en dat zy ook voor een dubbelen toewyzing in aanmerking komen. Sommigen stellen het voor of dit myn schuld is, en zou dit later my schade kunnen be-rokkenen. Daar ik voor dezen aan myn klanten geleverd heb, en ik - ze naar myn besten weten steeds correct bediend heb, hoop ik - wanneer de tyd normaal is weer op de zelfde voet te kunnen voort-gaan.

De klanten die het meest klagen zyn den Heer Rink- Knollendamstraat. Den Heer de Groot. Jan Pieterheydestraat, en - P. Schenk. Elandsgracht. Volgens myn bescheiden meening zyn de - klachten van hun niet onredelyk daar zy steeds veel gerookte - aal gepelde garnalen en anderen gerookte vischsoorten hebben ver-kocht.

Herhaaldelyk wyzen zy my er op dat er winkeliers met - een dubbelen toewyzing zyn, die byna nooit geen gerookte aal ver - kocht hebben, indien dit juist is moet ik toegeven dat dit aanstoo-telyk is. De namen dezer menschen hebben zy my genoemd, en kan - ik ~~daar ik op hun advies daar~~ met een circa 25 jarigen ervaring - wel beoordeelen welke winkelier er veel en weinig heeft ver-kocht. Indien U het noodig oordeelt ben ik gaarne bereid U dit nader toe te lichten. Wanneer U de toewyzingen van bovenstaande personen zal willen herzien, zal U my in dezen een groot genee-gen doen, daar ik er van overtuigd ben dat zy niet ten onrechten klagen.

Hoogachtend,
[Handtekening: M. de Groot] * Kern van de correspondentie: De handelaar M. de Groot uit Monnikendam beklaagt zich bij de ambtenaar van het Amsterdamse Markwezen over de te lage toewijzingen (quota) van vis voor zijn vaste klanten in Amsterdam.
* Klachten van klanten: Drie specifieke vishandelaren (Rink, De Groot en Schenk) voelen zich benadeeld. Zij stellen dat zij recht hebben op een "dubbele toewijzing" op basis van hun historische verkoopcijfers van gerookte aal en garnalen.
* Oneerlijke concurrentie: Er wordt gesuggereerd dat andere winkeliers onterecht hoge toewijzingen krijgen, terwijl zij historisch gezien nauwelijks gerookte vis verkochten. De afzender noemt dit "aanstootelyk".
* Belang van de afzender: De afzender vreest dat de ontevredenheid van zijn afnemers hem in de toekomst (na de oorlog/crisis) schade zal berokkenen en zijn handelsrelaties zal verstoren.
* Taaleigen: Het document bevat typische spellingkenmerken uit die tijd (bijv. "visch", "noodig", "weinig", gebruik van de "y" in plaats van "ij"). Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem. Producten zoals vis werden niet meer vrij verhandeld, maar toegewezen via "toewijzingen" of quota door overheidsinstanties zoals het Markwezen.

De brief illustreert de spanningen die ontstonden door schaarste en de bureaucratische verdeling van goederen. Vishandelaren waren volledig afhankelijk van de overheid voor hun voorraad. Monnikendam was (en is) een belangrijk centrum voor de palingrokerij; de brief toont de economische lijn tussen de rokerijen in de provincie en de detailhandel in de stad Amsterdam (o.a. Elandsgracht en Jan Pieter Heijestraat). De wens om "wanneer de tyd normaal is" (na de oorlog) weer op de oude voet voort te gaan, getuigt van de hoop op een spoedig einde aan de beperkingen. M. de Groot P. Schenk