Handgeschreven rapport/ambtelijke mededeling. 24 augustus 1942. [Rechtsboven:] 959

Den heer Inspecteur v.h. Marktwezen

Volgens mededeeling van de politie op het Dapperplein
heeft C. Buter op Maandag 24 Aug. 42 gerookte aal
verkocht op het Dapperplein. Mij is hiervan niets
bekend. Buter heeft zich niet bij mij gemeld.
Op Zaterdag 22 Aug 42 is C. Buter ook niet met
gerookte aal op de Dapperstraat geweest. Volgens
geruchten moet hij zijn aal ergens anders verkocht
hebben, er wordt gezegd (Leiden).

Amsterdam 24 Aug. 42
[Signatuur:] F. Mittellught

[Stempel links:] No 46A/321/70 M. 1942 [met handgeschreven datum:] 27/8

[Aantekeningen onderaan:]
Insp.
C. Buter komt niet
voor in verzamellijsten!

Mr de Haan bekeken 27/8-42
Z.O.Z. 4-9-42 [geparafeerd]

[Midden:]
niet bij
V.B.
spoed (onderstreept)

[Rechts:]
Juist [geparafeerd met rood potlood]
(reeds telef. aan N.U.C. gemeld) [Initialen] Dit document is een ambtelijk rapport van een marktmeester of toezichthouder (F. Mittellught) aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het betreft een melding van illegale handel door een zekere C. Buter.

De kern van de rapportage is dat Buter op maandag 24 augustus 1942 gerookte aal heeft verkocht op het Dapperplein zonder zich te hebben aangemeld bij de dienstdoende ambtenaar. Er wordt tevens vermeld dat hij de voorgaande zaterdag niet op de markt aanwezig was en dat er geruchten gaan dat hij zijn handelswaar in Leiden heeft verkocht.

De latere aantekeningen onderaan het document tonen aan dat er direct onderzoek is gedaan: de naam Buter komt niet voor op de officiële lijsten van vergunninghouders. De zaak werd met "spoed" behandeld en er is telefonisch melding gemaakt bij de N.U.C. Het document dateert uit augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem en schaarste aan voedsel. De handel in goederen zoals paling (aal) was aan strenge regels gebonden om de zwarte markt tegen te gaan en de voedselvoorziening (of de export naar Duitsland) te controleren.

De vermelding van de N.U.C. (Nederlandse Uitvoer Controle) is hierbij cruciaal. Deze instantie hield tijdens de bezetting toezicht op de handel en distributie van goederen. Het feit dat iemand buiten de officiële marktlijsten om handelde, werd in deze context niet alleen gezien als een overtreding van de marktverordening, maar ook als een economisch delict in oorlogstijd. De Dapperbuurt, waar dit zich afspeelde, was een levendig handelscentrum waar de controle door de politie en het marktwezen in deze jaren zeer intensief was. C. Buter F. Mittellught Marktwezen Politie