Gebeurtenissen beschreven in september 1942. [Handgeschreven rechtsboven:] Resumé Dir. Marktwezen

CONCEPT.
Verkoop Garnalen buiten verdeeling.

Personen: Grossier Rooseman
L.Rooseman — knecht van grossier Rooseman.
Y.Goedhart.
A.Goedhart — zoon van Y.Goedhart.
H.Bonnier
C.Bonnier

Ambtenaren: Stam
Felthuis
Marinus
Snoek [handgeschreven]

[Handgeschreven in linker marge:]
I op te dragen
L en de bij de zaak
betrokken personen
te hooren.

Op 3 September rapporteert Stam, dat ondanks zijn verbod L.Rooseman de garnalen, die volgens zijn zeggen door den keurmeester waren afgekeurd, toch had verkocht aan A.Goedhard 120 kg. en aan H.Bonnier eveneens 120 kg. van de totale partij ad. 240 kg.

Dit rapport geeft mij aanleiding den contrôleur Felthuis, speciaal belast met recherchewerkzaamheden, [doorstreept: een nader onderzoek in te stellen] [handgeschreven boven doorstreping: C.M. [onleesbaar] te doen].

Op 8 September 1942 rapporteert Felthuis gehoord te hebben L.Rooseman, die verklaarde de partij verkocht te hebben aan Y.Goedhart.

Y.Goedhart verklaarde, dat hij den vorigen avond door Rooseman over die partij is opgebeld, doch dat hij eerst den volgenden ochtend de partij van Rooseman had gekocht. Y.Goedhart heeft daarop de partij doorverkocht aan A.Goedhart en H.Bonnier.

Y.Goedhart verklaarde nog in de meening te zijn, dat de [doorstreept: inspecteur] [handgeschreven boven doorstreping: keurmeester R.V.V.] Snoek de partij voor verdeeling had afgekeurd. Snoek verklaarde, dat hij wel gezegd had, dat het beter was de partij zoo spoedig mogelijk "weg" te maken, doch verklaarde uitdrukkelijk, geen toestemming noch aan Goedhart, noch aan Rooseman te hebben gegeven de partij buiten [handgeschreven tussenvoeging: den] Stam om te verhandelen.

Op 18 September 1942 adviseer ik [handgeschreven tussenvoeging: den] Wethouder Rooseman’s straf te verlengen met 1 maand verbod toegang tot Vischmarkt en:

Y.Goedhart, A.Goedhart en H.Bonnier voor 1 maand uit te sluiten van de verdeeling.

Daarna heeft H.Bonnier [handgeschreven tussenvoeging: (en ook v/ Goedhart)] op verschillende data een onderhoud gehad respectievelijk met de Heeren De Haer — Sieburgh en tenslotte met de Heeren De Haer — Van Duinhoven 's avonds met de Verdeelcommissie. * De kern van het incident: L. Rooseman, een knecht van een visgrossier, heeft 240 kg garnalen verkocht buiten het officiële distributiesysteem om. Hij probeerde dit te rechtvaardigen door te claimen dat de garnalen door de keurmeester waren afgekeurd voor reguliere consumptie/verdeling.
* De tegenstrijdigheid: De keurmeester (Snoek) ontkent toestemming te hebben gegeven voor illegale handel. Hij adviseerde slechts om de partij snel "weg te maken" (waarschijnlijk vanwege dreigend bederf), maar benadrukt dat dit binnen de geldende regels (via ambtenaar Stam) had moeten gebeuren.
* Disciplinaire maatregelen: De auteur van het rapport adviseert de Wethouder om Rooseman een maand lang de toegang tot de Vismarkt te ontzeggen en de kopers (Goedhart en Bonnier) een maand uit te sluiten van de officiële toewijzing van visproducten.
* Correcties: De handgeschreven correcties tonen een nauwgezette bureaucratische afhandeling, waarbij functietitels (van inspecteur naar keurmeester R.V.V.) worden gecorrigeerd en extra betrokkenen worden toegevoegd aan de verslaglegging. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens deze jaren was er sprake van een strikt distributiestelsel ("de verdeeling") om de schaarse middelen eerlijk te verdelen en de zwarte markt tegen te gaan.

De handel in vis en garnalen op de Vismarkt was gebonden aan strenge regels. De keurmeester van de R.V.V. (Rijksveeartsenijkundige Dienst) hield toezicht op de kwaliteit van de waar. Het eigenhandig verhandelen van "afgekeurde" partijen was een economisch delict. Het document illustreert de rol van de lokale overheid (Directeur Marktwezen en de Wethouder) in het handhaven van deze oorlogseconomie en de nauwe controle op marktkooplieden en grossiers. De genoemde namen "De Haer", "Sieburgh" en "Van Duinhoven" wijzen op een hiërarchie binnen het marktwezen of de gemeentelijke verdeelcommissie. Grossier Rooseman