Officieel extract uit het Besluitenboek van de Burgemeester van Amsterdam. 9 oktober 1942. [Bovenaan het document, stempels en handschrift]
No 46^A/321/120^A M. 1942 20/10
Marktbw
No. 259 L.M.1942
Straf Marktkoopman.

[Midden boven, handgeschreven aantekening in rode/bruine inkt]
Dir Insp.

[Hoofdtekst]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 9 October 1942.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen;
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen d.d. 2 October 1942, No.46A/321/101;
Gelet op art.11 van het Tweede uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941;
B e s l u i t :
den vischhandelaar J. Velthuis, Admiraal de Ruyterweg 323 III, wegens het op zijn verkoopplaats achterhouden van een gedeelte van zijn vischtoewijzing ten behoeve van zijn vaste klanten, voorloopig voor onbepaalden tijd van de verdeeling van visch uit te sluiten.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks) en Sociale Zaken (2 stuks).
FB.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,

(get.) J. F. FRANKEN

[Linksonder in potlood]
101
102
120 Dit document is een officieel afschrift van een besluit genomen door de Burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het besluit is een strafmaatregel tegen de visverkoper J. Velthuis. Hij wordt ervan beschuldigd vis te hebben "achtergehouden" voor zijn eigen vaste klanten, in plaats van deze via de reguliere distributiekanalen te verkopen aan het algemene publiek.

De opgelegde straf is zwaar: uitsluiting van de visverdeeling voor onbepaalde tijd. In een periode van extreme schaarste betekende dit feitelijk dat de man zijn beroep niet meer kon uitoefenen en zijn inkomstenbron verloor. Het document illustreert de strikte controle van de overheid op de voedselvoorziening en de harde repressie tegen handelaren die probeerden de distributieregels te omzeilen (vaak aangeduid als 'zwarte handel' of begunstiging). * De Bezettingstijd: In oktober 1942 stond Amsterdam onder het bewind van de door de Duitsers aangestelde burgemeester E.J. Voûte. De schaarste aan voedsel was groot en de distributie werd streng gereguleerd via een bonnensysteem.
* Dienst van het Marktwezen: Deze dienst hield toezicht op de markten en de eerlijke verdeling van goederen. Uit het rapportnummer in de tekst blijkt dat er een specifiek onderzoek naar Velthuis was ingesteld.
* Visscherijbesluit 1941: Dit was een van de vele verordeningen die tijdens de bezetting werden ingevoerd om de productie en consumptie van levensmiddelen volledig onder overheidstoezicht te plaatsen.
* Sociale Controle: Het bevoordelen van "vaste klanten" werd door de autoriteiten gezien als een ondermijning van de nationale voedselvoorziening. Dergelijke maatregelen dienden als afschrikking voor andere handelaren.