Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie/rapportage.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie/rapportage. 9 november 1942. Ik had Gebr. Huisman
gelast zich onmiddellijk
met de mosselen na
Pisanstraat te gaan..
Achteraf blijkt mij
dat zij hieraan niet
hebben voldaan en doch
geen mosselen hebben
uitgevent.
[Paraaf/Merke]
Ik stel U voor de Gebr.
Huisman streng te
straffen
Th. de Baer 9-11-'42
de Baer
[Aantekening in rode inkt:]
Th. de Baer
Oproepen en hooren
onder getuige
9-11-42
W
[Rechtsonder:]
p 10/11 '42 Het document is een interne rapportage waarin een zekere Th. de Baer verslag uitbrengt over een dienstweigering of plichtsverzuim door de gebroeders Huisman. De essentie van de klacht is dat de broers de opdracht hebben genegeerd om mosselen te gaan uitventen (huis-aan-huis verkopen) in de Pisanstraat (waarschijnlijk de Pisanistraat in Amsterdam).
Opvallende elementen:
* Terminologie: Het woord "uitgevent" (van uitventen) duidt op de straathandel die in die tijd nog zeer gebruikelijk was voor versproducten.
* Toon: De tekst is kort en zakelijk, maar de aanbeveling ("streng te straffen") wijst op een streng regime, wat typerend is voor de oorlogsjaren waarin voedselvoorziening onder strikte overheidscontrole stond.
* Proces: De rode aantekening onderaan toont de administratieve afhandeling: de verdachten moeten worden opgeroepen voor een verhoor ("hooren") in aanwezigheid van een getuige. Dit document stamt uit november 1942, een periode waarin Nederland gebukt ging onder de Duitse bezetting. Voedsel was schaars en de distributie ervan was tot in detail geregeld via centrale instanties (zoals de Prijsbeheersing of de Crisis Controle Dienst).
Het niet opvolgen van orders met betrekking tot de distributie van schaarse goederen zoals mosselen werd in die tijd zeer hoog opgenomen. Het werd vaak gezien als economische sabotage of een poging tot handel op de zwarte markt (als de goederen 'verdwenen' bleken te zijn). De Pisanistraat bevindt zich in de Amsterdamse buurt Bos en Lommer; de straatnamen aldaar zijn vernoemd naar componisten (Bernardo Pisani), wat de spelling in het document verklaart. De schrijver lijkt "Pisanstraat" te schrijven, een verkorting die vaker voorkwam in informeel ambtelijk schrift.