Inspectierapport (Marktwezen) / Politierapport. 1 december 1942. Hr. De Haer.
Inspecteur v/h Marktwezen.

1-12-'42
[Inschrijving?]

Rapport

Ondergeteekende heeft heden te ongeveer 11 uur op het Rembrandtplein het volgende geconstateerd.
Een vischkoopman, welke desgevraagd bleek te zijn J Moenis Geboren 14-6-97 te Marken en woonachtig N.h. Burger 22 te Monnikendam stond voor het politie-posthuis op genoemd plein en verkocht, toen ondergeteekende naderde, juist zijn laatste waar, welke bestond uit gerookte bokking (of soort bliek). Deze gerookte visch was den koopman, naar hij zeide, geleverd door de firma Johan Oosterbaan te Monnikendam. Desgevraagd toonde Moenis mij een vergunning (toewijzing) der Ned Visscherij Centrale gedateerd 21 Sept 1942 en een ventvergunning der gemeente Amsterdam gedateerd 15 juni '42.
Na aan Moenis te hebben verklaard van een en ander rapport te zullen uitbrengen en eventueel proces verbaal op te maken heeft ondergeteekende zijn weg vervolgd.

K Marinissen

[Stempel: Nº 46/A/321/141 M. 1942 3/12]
[Aantekening linksonder in potlood: m.i.v. Inr?] Dit handgeschreven rapport is opgesteld door een inspecteur van het Amsterdamse Marktwezen (K. Marinissen) aan zijn overste, de heer De Haer. De inspecteur rapporteert een controle op het Rembrandtplein.

De kern van de zaak is de controle op de legale herkomst en verkoop van vis tijdens de bezettingsjaren. De visboer, J. Moenis, afkomstig uit een traditionele vissersgemeenschap (Marken/Monnikendam), verkocht gerookte bokking voor een politiebureau. Hoewel de man over de juiste papieren leek te beschikken (een toewijzing van de Visscherij Centrale en een gemeentelijke ventvergunning), achtte de inspecteur het noodzakelijk een formeel rapport op te maken. De nadruk ligt op de administratieve juistheid: geboortedatum, adres, de leverancier (Johan Oosterbaan) en de exacte data op de vergunningen worden genoteerd. Het document dateert uit december 1942, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in Nederland toenam en de distributie van goederen streng werd gecontroleerd door de Duitse bezetter en de Nederlandse autoriteiten.

1. De Nederlandsche Visscherij Centrale: Dit was een controle-orgaan dat tijdens de oorlog de vangst en distributie van vis reguleerde om de zwarte handel in te dammen en de export naar Duitsland te waarborgen. Zonder 'toewijzing' van deze instantie was handel illegaal.
2. Economische controle: Inspecteurs van het Marktwezen hadden de taak om straathandel (venten) strikt te controleren. Het feit dat Moenis "voor het politie-posthuis" stond, maakte hem een makkelijk doelwit voor controle.
3. Bokking en Bliek: Gerookte vis was een belangrijk volksvoedsel, maar ook een product dat vaak buiten de officiële kanalen om werd verhandeld. Het vermelden van de leverancier was essentieel voor de inspectie om de keten te kunnen controleren op illegale slacht of handel. J. Moenis K. Marinissen Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie