Handgeschreven politierapport of ambtelijke notitie betreffende een aanhouding. 1 december 1940. Ar de Haer. 1 - 12 - 40

Rapport
Heden morgen omstreeks 11 uur
heeft de Veldw. Beekhuize aangehouden
een zekere J Moenis wonende
N Z Burgwal 22 te Monnikendam
J Moenis bevond zich op
achter de Hennemansteeg
in de Reepmakersteeg bezig
met den verkoop van garnalen
welke hij nog niet had gekocht.
last van de firma J.H. Oosterlee
te Monnikendam. * Betrokkenen: Er worden drie partijen genoemd: de verdachte J. Moenis (een typisch Monnikendamse vissersnaam), de dienstdoende Veldwachter Beekhuizen (of Beekhuize), en de firma J.H. Oosterlee. Oosterlee was een bekende naam in de Monnikendamse garnalenhandel en visserij.
* Locatie delict: De aanhouding vond plaats in de Reepmakersteeg, gelegen achter de Hennemansteeg in de historische binnenstad van Monnikendam. De verdachte woonde zelf aan de N.Z. Burgwal 22.
* Incident: Moenis werd betrapt op het verkopen van garnalen. De formulering "welke hij nog niet had gekocht" in combinatie met de vermelding van de firma Oosterlee suggereert dat de garnalen mogelijk onrechtmatig waren verkregen van deze firma (verduistering of diefstal) of dat er sprake was van illegale tussenhandel buiten de firma om. Het document dateert uit het eerste jaar van de Duitse bezetting (december 1940). In deze periode werd de handel in levensmiddelen steeds strenger gereguleerd om de distributie te beheersen en zwarte handel tegen te gaan. Monnikendam was een spil in de garnalenindustrie (voornamelijk het pellen van garnalen als huisvlijt). De veldwacht hield scherp toezicht op de handelstroom; garnalen moesten via officiële kanalen en firma's zoals Oosterlee verhandeld worden. Een "wilde" verkoop op straat was in deze context een economisch delict. J. Moenis J.H. Oosterlee N.Z. Burgwal