Tuchtbeschikking (Afschrift). Gerechtelijk schrijven No. 5800 | AFSCHRIFT. | Dossier No. 8144/45
-------------------------------|----------------|------------------- In dit document wordt een tuchtbeschikking uitgevaardigd tegen Leendert Antonius Stabij, een groothandelaar (grossier) uit Badhoevedorp. De kern van de zaak is prijsopdrijving en het omzeilen van de officiële distributiekanalen.

Belangrijkste punten uit de beschikking:
1. De overtreding: Stabij verkocht in november 1941 witlof voor 38 gulden per 100 kilo, terwijl de maximumprijs (vastgesteld via de veiling) 25 gulden per 100 kilo was.
2. Procedurefout: De verdachte verkocht de waar direct ("buiten de veiling om"), wat in strijd was met zijn plicht als grossier.
3. Verweer: De verdachte claimde de prijzen niet te kennen. De inspecteur wijst dit resoluut af: van een professionele grossier wordt verwacht dat hij de marktvoorschriften kent.
4. Recidive: Er wordt opgemerkt dat dit niet de eerste keer is dat Stabij de prijsvoorschriften overtreedt, wat de ernst van de zaak vergroot.

Opvallend detail: In de tekst staat de typefout "November 9141" in plaats van 1941. Dit document stamt uit februari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Om inflatie en schaarste te beheersen, stelde de bezetter (via de Nederlandse administratie) strikte prijsbeheersingsmaatregelen in. Het Bureau voor de Prijsbeheersching hield hier toezicht op.

Groenten en andere levensmiddelen moesten verplicht via veilingen worden verhandeld om de prijzen transparant en beheersbaar te houden. Handel "buiten de veiling om" werd beschouwd als sluikhandel of zwarte handel. De tuchtrechtspraak was een snelle manier om handelaren te straffen zonder dat er altijd een reguliere strafrechter aan te pas kwam. Dit document illustreert de bureaucratische controle op de voedselvoorziening en de strijd tegen de zwarte markt in oorlogstijd.