Tuchtbeschikking (tuchtrechtelijke uitspraak). Gerechtelijk schrijven No. 7325 | Doss. 15027/28

TUCHTBESCHIKKING

in de zaak van: JACOBUS RICHTER

geboren te AMSTERDAM, 25 JUNI 1902

van beroep KLEINHANDELAAR IN GROENTEN EN FRUIT

wonende / gevestigd te AMSTERDAM, HUIDENSTRAAT 22

De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit;

Gezien het proces-verbaal van den J.B. Oranje & H.C.J. Cornelisse, opsporingsambtenaren als bedoeld in art. 24 van het Prijsbeheerschingsbesluit; dd. 29 April 1942; bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, die daarbij werd ~~vertegenwoordigd~~ / bijgestaan door -

Overwegende:

dat verdachte als kleinhandelaar in groenten en fruit in de periode van 30 Maart 1942 tot en met 7 April 1942 aan consumenten heeft verkocht:
wortelen, zonder lof, middel grof, ongewasschen tegen f. 0.11 per kilogram;
spinazie tegen f. 0.90 per kilogram;
wortelen, zonder lof, fijn gewasschen tegen f. 0.32 per kilo-gram, niet tegenstaande een kleinhandelaar in gemeld tijdvak voor bovenbedoelde groenten aan consumenten ten hoogste respectievelijk f. 0.11 en f. 0.62 en f. 0.17 per kilogram in rekening had mogen brengen;

dat verdachte voorts in het tijdvak van 11 tot en met 23 April 1942 opzettelijk aan groenten-grossiers gelegenheid heeft gegeven aan hem, verdachte, groenten te verkoopen en wel:
op 23 April 1942 door grossier van der Mey 20 Kgr. waspeen voor f. 4.50;
op 16 April 1942 door grossier van der Mey waspeen tegen f. 4.50 per 20 Kgr;

Z.O.Z.

K 1278 3137-12-41 [links onderaan] | [Rechts onderaan stempel:] 243 Dit document is een officiële tuchtbeschikking tegen een Amsterdamse groenteboer, Jacobus Richter, wegens overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de aanklacht is "prijsopdrijving".

Uit de tekst blijkt dat Richter aanzienlijk hogere prijzen vroeg dan wettelijk was toegestaan:
* Spinazie: Verkocht voor f 0,90 per kg, terwijl de maximumprijs f 0,62 was (een overschrijding van ca. 45%).
* Gewassen wortelen: Verkocht voor f 0,32 per kg, terwijl de maximumprijs f 0,17 was (bijna een verdubbeling van de toegestane prijs).

Daarnaast wordt hij ervan beschuldigd grossiers de gelegenheid te hebben gegeven boven de prijs aan hem te verkopen, wat duidt op betrokkenheid bij de zwarte handel of het omzeilen van distributieketens. De afkorting "Z.O.Z." suggereert dat de uiteindelijke strafmaat (waarschijnlijk een boete of tijdelijke sluiting) op de achterzijde vermeld staat. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van een geleide economie. Vanwege de groeiende schaarste aan goederen stelde de bezetter strikte maximumprijzen vast om inflatie en woekerwinsten te voorkomen. De "Dienst van de Prijsbeheersing" hield hier streng toezicht op.

Hoewel prijsbeheersing officieel bedoeld was om de bevolking te beschermen, werd het door veel winkeliers als verstikkend ervaren, omdat zij zelf vaak ook op de zwarte markt moesten inkopen om aan voorraad te komen. De Huidenstraat, waar Richter zijn zaak had, was en is een bekende winkelstraat in het centrum van Amsterdam (onderdeel van de huidige '9 Straatjes'). Documenten als deze geven een direct inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de juridische repressie in het bezette Nederland. H.C.J. Cornelisse J.B. Oranje