Administratief index-blad (Bijblad) van de Amsterdamse Politie, Bureau Joodsche Zaken.
Origineel
Administratief index-blad (Bijblad) van de Amsterdamse Politie, Bureau Joodsche Zaken. 18 september 1942 (begindatum) tot 5 oktober 1942. [Rechtsboven, handgeschreven:]
47
[Kader linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 103/95/4 1942
DOORGEZONDEN: 18/9
[Midden boven, handgeschreven:]
S. Wijnschenk, pl. 20 Gaaspstraat.
Echtgenoot is aangeschreven om
te kennen te geven of zij persoonlijk
van plaats gebruik wenscht te
maken.
[Midden, handgeschreven:]
o.v.
onger. thn 2/10 42
echtge zal voor 3/10 42
opbellen en mededeelen of
zij van plaats gebruik gaat
maken.
V 25/9 '42
[Verticaal aan de linkerzijde, handgeschreven:]
Kan geen gebruik
maken van plaats.
St. van Marken
afgezien van
Muij. 3/10 '42
[Onderaan:]
[Handgeschreven links:] onderz. pvh 3/10 '42
[Stempel:] GEZIEN DE INSPECTEUR, de Wolf
[Handgeschreven rechts:] afgev. 5/10 V.C.
[Handgeschreven onder stempel:] afm. * Onderwerp: Het document betreft Salomon Wijnschenk en zijn vrouw Sophia van Marken. De kern van de notities draait om de vraag of zij "van plaats gebruik wenscht te maken". In de bureaucratische taal van 1942 kon dit verwijzen naar een plek op een transportlijst, een tewerkstelling, of een aanvraag voor een vrijstelling (Sperre).
* Chronologie:
* 18 sept: Het dossier wordt geopend/doorgezonden.
* 25 sept: Salomon wordt aangeschreven over de "plaats".
* 2 okt: Er is contact (mogelijk telefonisch, 'thn'). Sophia geeft aan voor de volgende dag uitsluitsel te geven.
* 3 okt: Er wordt vastgelegd dat ze er "geen gebruik" van kan maken (ondertekend door Muij). Dit is vaak het moment waarop een dossier wordt gesloten voor deportatie.
* Functionarissen: De stempel is van Inspecteur Nicolaas de Wolf, een beruchte functionaris van de Amsterdamse politie die nauw samenwerkte met de SD voor de opsporing en deportatie van Joodse burgers. Dit document is een direct overblijfsel van de administratieve machinerie van de Jodenvervolging in Nederland. De Gaaspstraat 20 in Amsterdam was de woning van de diamantbewerker Salomon Wijnschenk (geboren 1904) en Sophia Wijnschenk-van Marken (geboren 1908).
De data op het document zijn veelzeggend: begin oktober 1942 vonden er grote razzia's plaats en werden veel Joodse Amsterdammers naar kamp Westerbork gestuurd. De opmerking dat zij "geen gebruik kunnen maken van de plaats" en de daaropvolgende afhandeling op 5 oktober ('afgev.' kan staan voor 'afgevoerd') sluiten aan bij hun historische lot. Salomon en Sophia Wijnschenk werden kort na deze administratieve afhandeling gedeporteerd. Beiden zijn volgens de archieven van de Joodsche Raad en de Oorlogsgravenstichting in oktober 1942 vermoord in Auschwitz (Sophia op 12 oktober, Salomon op 15 oktober). S. Wijnschenk en Sophia van Marken.