Handgeschreven brief met administratieve stempels. 16 mei 1942. E. Hillesum. [Linksboven, schuin onderstreept:]
Inschrijven

[Rechtsboven, stempel en handgeschreven toevoeging:]
Nº 103/50/1 M. 1942 ^20/5
A’dam 16 - Mei 1942

M.

Hiermede deel ik U mede dat ik goedgekeurd ben voor werkverruiming rond Amsterdam.
Nu vraag ik u beleefd om mijn inschrijfnummer Nº 427 voor de markt in de Gaaspstr. mogen behouden tot nader orde.

Hoogachtend:
E. Hillesum
Vrolikstr. 255 ^III
A’dam (O.) De brief is een formeel verzoek van E. Hillesum aan een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de marktmeester of een gerelateerde administratieve afdeling). De schrijver deelt mede dat hij/zij is goedgekeurd voor "werkverruiming" in de omgeving van Amsterdam. Werkverruiming was een vorm van werkverschaffing of tewerkstelling.

Vanwege deze nieuwe werksituatie verzoekt de afzender om zijn/haar inschrijfnummer (nr. 427) voor de markt in de Gaaspstraat te mogen behouden. Dit wijst erop dat de afzender een marktkoopman of -vrouw was die door de tewerkstelling tijdelijk niet op de markt kon staan, maar zijn/haar recht op de standplaats niet wilde verliezen. De afkorting "M." als aanhef staat waarschijnlijk voor "Mijne heren" of "Marktwezen". De brief dateert uit mei 1942, een kritieke periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode namen de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam snel toe. De Vrolikstraat en de nabijgelegen Gaaspstraat (waar de markt werd gehouden) lagen in de Transvaalbuurt, een wijk met een grote Joodse populatie.

De term "werkverruiming" werd in de oorlogsjaren vaak gebruikt voor tewerkstellingsprojecten. Voor Joodse Amsterdammers betekende dit in 1942 vaak gedwongen arbeid in werkkampen in Nederland, wat vaak een voorbode was van deportatie. Hoewel de brief op zichzelf een puur administratieve zakelijkheid uitstraalt, krijgt hij tegen de historische achtergrond van mei 1942 een beladen betekenis. Het behouden van een marktnummer was een poging om vast te houden aan een middel van bestaan en een normale sociale positie in een tijd van toenemende uitsluiting en onzekerheid. E. Hillesum M. Marktwezen