Bestelbon voor groenten (distributiebon). XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 008363

GEZINSKAART No. ....................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .....................................................

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling .........................................................

[Rechterzijde:]
............ pond roode kool
............ ,, savoye kool
............ ,, uien
............ ,, wortelen
............ ,, koolrapen
............ ,, bieten (rauw)
............ ,, zuurkool

Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f..................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening)

........................................................................................... Dit document is een officieel bestelformulier voor de distributie van schaarse levensmiddelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De structuur van de bon wijst op een streng gecontroleerd systeem:

• Identificatie: De bon is gekoppeld aan een 'Gezinskaart', het centrale administratieve document voor rantsoenering per huishouden.
• Producten: De lijst bevat uitsluitend houdbare wintergroenten (kolen, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool), wat typerend is voor de beperkte voedselvoorziening in oorlogstijd.
• Logistiek: De tekst vermeldt expliciet 'distributieplaatsen' en 'aangewezen uren', wat duidt op de strakke organisatie die nodig was om grote groepen mensen te bedienen zonder dat er opstoppingen of onlusten ontstonden.
• Prijsbeheersing: Er is een vaste prijs vastgesteld van "3 cent per kg", wat wijst op overheidsingrijpen in de markt om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.
• Geldigheid: De zeer korte geldigheidsduur (slechts één week na bestelling) was noodzakelijk vanwege de beperkte houdbaarheid van de voorraden en de noodzaak voor een constante administratieve controle. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) was bijna de gehele voedselvoorziening in Nederland onderworpen aan het distributiestelsel. Vanwege schaarste, veroorzaakt door de bezetting en de haperende import, moest de overheid goederen 'op de bon' zetten om een eerlijke verdeling te garanderen.

Dit specifieke formulier komt uit Amsterdam (herkenbaar aan de drie Andreaskruisen linksboven). De "Gemeentelijke Distributie van Groenten" was een lokale uitvoering van het landelijke beleid van het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVO). Hoewel groenten in het begin van de oorlog nog redelijk beschikbaar waren, werden ze later cruciaal toen andere voedingsmiddelen (zoals vlees en vetten) nagenoeg verdwenen. De genoemde prijs van 3 cent per kilo suggereert dat dit document uit een periode stamt waarin de prijzen nog relatief laag werden gehouden door subsidies of prijsstops, ver voor de extreme inflatie van de Hongerwinter (1944-1945). Rijksbureau