Zakelijke brief / administratieve correspondentie. N.V. Nederlandsche Vliegtuigenfabriek Fokker, afdeling Cantine Administratie (Amsterdam-Noord). [Logo: Fokker]
N.V. NEDERLANDSCHE VLIEGTUIGENFABRIEK FOKKER
Telefoon Fabriek K 2900-60182 * Telefoon Boekhouding K 2900-38661 * Postgirorekening 47222 * Telegramadres Fokplanes

[Stempel linksboven, paars/blauw]:
No. 2^a/13/2 M. 1943 22/4

Aan den Directeur van het Marktwezen,
Centrale Markthallen,
A M S T E R D A M.

[Rechtsboven handgeschreven in blauwe inkt]: m. i. bery [onzeker]

Uw verwijzing [leeg]
Uw brief van [leeg]

[Roodomlijnd kader]:
Bij beantwoording vermelden
Bei Beantwortung mit aufführen
Onze verwijzing
Bo/We

AMSTERDAM-N, Papaverweg 31
21 April 1943.

Onderwerp [leeg]

Mijnheer,

Wij bevestigen hiermede ons telefonisch onderhoud van gistermiddag en delen U mede, dat de in ons schrijven dato 19 April gezonden 11000 aardappelrantsoenen bestemd zijn voor de V.B.N.A., ter attentie van den Heer Dumeiznen.

Wij verzoeken U beleefd de rantsoenen aan genoemden heer te willen overdragen en nemen er nota van, dat de rantsoenen in het vervolg rechtstreeks aan de V.B.N.A. moeten worden opgezonden.

Inmiddels verblijven wij,

Hoogachtend,
N.V. NEDERLANDSCHE VLIEGTUIGENFABRIEK FOKKER.
Cantine Administratie.
[Handtekening, mogelijk: J. Nikul]

[Onderste gedeelte, handgeschreven in zwarte inkt]:
Heden ontvangen van
den Dienst Marktwezen
11000 aardappelrantsoenen:
(elfduizend)
Amsterdam, 22 April 1943,
[Handtekening: J.F. de Marie (?)]
AARDAPPELENGROSSIERS
Jan van Galenstraat 16
AMSTERDAM-W.

[Linksonder in druk]: 36 f 30.000 2-'42. A4 K 120
[Rechtsonder in druk]: N.V. NEDERLANDSCHE VLIEGTUIGENFABRIEK FOKKER

--- * Logistiek en Rantsoenering: Het document illustreert de strikte administratieve controle op voedselvoorraden tijdens de bezettingsjaren. Het gaat hier niet om fysieke aardappelen, maar om "rantsoenen" (waarschijnlijk distributiebonnen of toewijzingsbewijzen) voor een zeer groot aantal: 11.000 stuks.
* Betrokken Instanties: De brief toont de samenwerking tussen een groot industrieel bedrijf (Fokker), de gemeentelijke overheid (Dienst van het Marktwezen / Centrale Markthallen) en de commerciële groothandel (Aardappelengrossiers).
* V.B.N.A.: Dit staat waarschijnlijk voor de Vereniging van Beambten bij de Nederlandsche Aardappelhandel. De brief regelt dat Fokker niet langer als tussenschakel fungeert voor deze specifieke rantsoenen, maar dat deze voortaan direct aan de V.B.N.A. geleverd moeten worden.
* Bedrijfsvoering in Oorlogstijd: Fokker had een eigen "Cantine Administratie" die dergelijke enorme hoeveelheden voedselbonnen beheerde om het personeel van maaltijden te kunnen voorzien. Gezien Fokker onder Duits toezicht stond (Rüstungsbetrieb), was de voedselvoorziening voor het personeel cruciaal voor de oorlogsindustrie.

--- Dit document stamt uit april 1943, een periode waarin de schaarste in bezet Nederland toenam en het distributiestelsel steeds complexer werd.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam vormden het kloppende hart van de voedseldistributie voor de stad. De Dienst van het Marktwezen hield hier toezicht op de aanvoer en de eerlijke verdeling volgens de geldende regels van de bezetter.

Fokker was tijdens de oorlog gevorderd door de Duitsers. Hoewel het een Nederlands bedrijf bleef, produceerde het onder dwang voor de Luftwaffe. Om de productie op peil te houden, was het essentieel dat arbeiders voldoende te eten kregen. Grote bedrijven kregen daarom vaak extra collectieve toewijzingen van rantsoenbonnen voor hun bedrijfskantines.

De datum, 21-22 april 1943, is saillant: dit is slechts een week voor het uitbreken van de landelijke April-meistakingen (veroorzaakt door de bekendmaking dat Nederlandse oud-militairen alsnog in krijgsgevangenschap moesten). Hoewel de brief een puur administratief karakter heeft over aardappelen, vond deze correspondentie plaats in een uiterst gespannen maatschappelijke context.