Pagina uit een ambtelijk rapport of brief (gemarkeerd als pagina "- 2 -"). Na 7 juli 1943 (gebaseerd op de tekstverwijzing naar een verordening van die datum). - 2 -

worden. De ongeveer 400 overblijven grootere kleinhandelaren (de handelaren met meerdere winkels bijvoorbeeld) zouden dan voor een juiste distributie van de groente onder het publiek zorgdragen, door een register aan te leggen van de klanten, die hun door den Distributiedienst werden toegewezen. In dat register, waaruit tevens zou moeten blijken de groote van de gezinnen der klanten, zou door het personeel van den groentenhandelaar moeten worden aangeteekend wanneer en hoeveel groente en fruit door de klanten wordt ontvangen. Hierdoor zou het dan mogelijk zijn controle te houden op personen, die thans trachten bij verschillende groentehandelaren op denzelfden dag groente te krijgen of die zulks bij denzelfden groentehandelaar op verschillende tijdstippen op denzelfden dag trachten te doen. In het systeem, zooals adressant zich denkt, zouden ook de grossiers niet noodig zijn en zouden deze dus uit den handel kunnen verdwijnen. In verband met de onder 1e en 2e uiteengezette zienswijze van adressant, moge ik het volgende opmerken:

ad. 1e In de Gemeente Hilversum is een verordening, als door adressant bedoeld, in het leven geroepen, waarbij het aan ieder verboden is vóór 8 uur des morgens post te vatten voor winkels en dergelijk inrichtingen, waarin aardappel, groenten, fruit, vleesch, vleeschwaren, visch en andere levensmiddelen plegen te worden verkocht en zich op te houden in de nabijheid van deze winkels en inrichtingen met het kennelijke doel nadien daarvoor post te vatten. Waar de openbare kennisgeving, bedoeld in artikel 203 der Gemeentewet eerst op 7 Juli 1943 is geschied, konden mij door de Politie te Hilversum geen inlichtingen worden verstrekt, hoe deze verordening in de practijk werkte. Een afschrift van deze verordening is bij dit schrijven gevoegd.
Om dezelfde reden konden mij ook door de Politie te Rotterdam, waar door den Burgemeester een soortgelijke verordening werd vastgesteld, geen gegevens omtrent de werking worden verstrekt.
Alhoewel deze gegevens, omtrent de werking in de practijk, mij ontbreken, wil het mij voorkomen, dat, indien, zooals adressant zich voorstelt, een verordening in het leven wordt geroepen, waarbij het verboden zou zijn, vóór 10 uur des morgens voor groentewinkels post te vatten, het gevaar van een "run" op de groentewinkels bij het naderen van gemeld tijdstip, lang niet denkbeeldig is. Het zou dan noodzakelijk zijn bij elken groentenwinkel minstens één agent van Politie te posteren, teneinde de distributie der groenten onder de verbruikers in ordelijke banen te leiden, welke personeel mij evenwel ten eenemale ontbreekt.
Ook indien een verordening als thans in Hilversum bestaat, zou worden overwogen en daarin als tijdstip voor het postvatten 8 uur zou worden voorgesteld, zouden toch de nadeelige gevolgen, zooals door adressant geschetst, niet achterweg blijven, aangezien de groentehandelaren hier ter stede eerst omstreeks 11 uur des morgens gereeds zijn om hun groenten aan de consumenten af te leveren.

ad. 2e De bewering van adressant, dat de clandestiene groentehandel nagenoeg uitsluitend door de exploitanten van kleinere groentezaken wordt bedreven, wordt dezerzijds niet onderschreven, zoodat op grond van dit motief een sluiting van ongeveer 1000 van deze zaken zeker niet te billijken zou zijn. De sluiting van deze zaken zou daarenboven tot gevolg hebben, dat de toeloop der consumenten naar de overblijvende ongeveer 400 zaken zeer belangrijk zou toenemen, hetgeen dezerzijds zeer ongewenscht wordt geacht.

Ten aanzien van den verkoop van groente tegen te hoogen prijs, moge ik het volgende opmerken.
Het is in de practijk gebleken, dat als voor bepaalde goederen maximumprijzen worden vastgesteld, deze prijzen slechts zijn te handhaven, als hiernaast ook de distributie dezer goederen wordt geregeld. Dit blijkt reeds hieruit, dat de meeste distributieartikelen * Kern van het betoog: De schrijver reageert op een voorstel van een "adressant" om de groentehandel te centraliseren bij grotere winkeliers en kleine zaken (ca. 1000 stuks) te sluiten. Tevens wordt gereageerd op het idee om een verbod op vroegtijdig wachtrijen ("post vatten") in te stellen.
* Argumentatie tegen sluiting kleine zaken: De auteur stelt dat de bewering dat kleine winkeliers zich meer schuldig maken aan clandestiene handel niet bewezen is. Bovendien zou sluiting leiden tot onbeheersbare drukte bij de resterende 400 grote zaken.
* Argumentatie tegen verbod op "post vatten": Hoewel Hilversum en Rotterdam dergelijke verordeningen hebben, vreest de auteur dat een verbod tot 10:00 uur juist zal leiden tot een gevaarlijke "run" op de winkels op het moment dat het verbod vervalt. Er is onvoldoende politiepersoneel om dit bij elke winkel te handhaven.
* Distributiesysteem: Er wordt een systeem voorgesteld waarbij klanten aan specifieke winkels worden toegewezen via een register (gezinsgrootte en afname), om te voorkomen dat mensen bij meerdere winkels op één dag inkopen doen (het zogenaamde 'dubbelen'). Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (bezettingstijd). Door schaarste was bijna alles op de bon (distributie). De overheid probeerde de zwarte handel (clandestiene handel) en de enorme wachtrijen voor winkels te beheersen. "Post vatten" was een groot probleem; mensen stonden vaak uren voor openingstijd in de kou om zeker te zijn van hun rantsoen. De tekst illustreert de bureaucratische strijd om de voedselvoorziening en de openbare orde in een tijd van schaarste en sociale spanning.