Getypt rapport/ambtelijk schrijven (pagina 3). 21 juli 1943. F.J.J.M. Bonarius, Inspecteur van Politie en Chef der Economische [Afdeling/Dienst], namens de waarnemend Politiepresident van Amsterdam. De Wethouder voor de Levensmiddelen enz., die het doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen. - 3 -

op de aangewezen bonnen tegen de vastgestelde prijzen zijn te
verkrijgen. Distributie in het algemeen is slechts dan te verwezen-
lijken, als men van te voren over welke hoeveelheid goederen men ter
beschikking heeft, hetgeen uiteraard bij het natuurproduct groente
niet het geval kan zijn. Hierin zal mijns inziens ook wel de oorzaak
zijn gelegen, dat groente niet op de bon verkrijgbaar wordt gesteld.
Slechts van wintergroente, zooals wortelen, koolraap, uien e.d.
zou distributie mogelijk zijn, omdat men dan op een gegeven moment
een overwicht zou kunnen verkrijgen, omtrent de hoeveelheid , welke
voor distributie beschikbaar zou zijn.
Voorts moge ik nog vermelden, dat dezerzijds al het mogelijke wordt
gedaan om den clandestienen handel in groenten en fruit te bestrijden.
Reeds verschillende tuinders, die hun groenten en fruit recht-
streeks aan den consumenten afleverden in plaats van deze waren naar
de veiling te brengen werden aangehouden en aan het Hoofdbureau
van Politie in verzekering gesteld. Ook tegen de groentehandelaren
die hun artikel te duur verkochten, werd herhaaldelijk verbaliseerend
opgetreden.
Tenslotte moge worden vermeld, dat met ingang van 12 Juli 1943 in
samenwerking met den Centralen Controle Dienst een intensieve
controle op de toegangswegen naar de stad Amsterdam wordt gehouden
op personen, die hun groente en fruit bij de tuinders buiten
Amsterdam gaan koopen.

De wnd. Politiepresident
namens dezen de Inspecteur
van Politie chef der
Economische

w.g.

F.J.J.M. Bonarius

De Wethouder voor de Levensmiddelen
enz. stelt deze in handen van den
Heer Directeur van het Marktwezen
om advies.
Amsterdam, 21 Juli 1943. Dit document geeft een inkijk in de logistieke en handhavingsproblemen rondom de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Distributieproblematiek: De auteur legt uit waarom verse groenten lastig via het bonnensysteem te verdelen zijn: de aanvoer is onvoorspelbaar. Alleen bij houdbare wintergroenten (wortelen, koolraap) is centrale planning mogelijk.
2. Bestrijding van de zwarte handel: Er wordt hard opgetreden tegen "clandestiene handel". Dit betreft tuinders die de verplichte veiling omzeilen om direct aan burgers te verkopen, en handelaren die de maximumprijzen overschrijden.
3. Controle van de bevolking: De politie en de CCD (Centralen Controle Dienst) voeren actieve wegcontroles uit om Amsterdammers te onderscheppen die "op de boer" gaan om buiten de officiële kanalen om voedsel te bemachtigen.
4. Administratieve gang: De politie rapporteert aan het stadsbestuur (de wethouder), die vervolgens advies vraagt aan de expert (Directeur van het Marktwezen). In de zomer van 1943 was de voedselschaarste in bezet Nederland groot. De Duitse bezetter streefde naar een strikt gecontroleerde distributie om zowel de eigen troepen te voeden als de Nederlandse bevolking op een minimaal rantsoen te houden.

De "clandestiene handel" was voor veel burgers een noodzaak om te overleven, maar voor de autoriteiten een ondermijning van het systeem. De genoemde Centralen Controle Dienst (CCD) was berucht om de strenge controles op voedseltransporten en prijsbeheersing. Het document toont de actieve collaboratie of uitvoering van bezettingsmaatregelen door de Amsterdamse politie onder leiding van de (vaak pro-Duitse) politiepresident om de voedselstroom volledig onder controle te krijgen. De genoemde datum, 12 juli 1943, markeert een specifiek moment waarop de repressie op "zelfvoorziening" door burgers werd opgevoerd.