Archiefdocument
Origineel
19 november 1943 (gebaseerd op poststempel en handgeschreven notitie). Gedrukte tekst en stempels (rechterzijde):
* Propagandastempel: AFVALSTOFFEN / BRENGEN GELD OP / GRONDSTOFFEN SPAREN [gecombineerd met een illustratie van een handkar en figuren].
* Postzegel: NEDERLAND / 1 CENT.
* Poststempel: AMSTERDAM / --.-- 1943.
Getypte tekst (geadresseerde):
Directie
Centrale Markt Hal-
len.
xxxxxxxxxxxxxx.
J. v. Galenst.14
Handgeschreven tekst (linkerzijde, verticaal):
* Ontvangen, 19/11 ’43
* get. Beuse of Langevijk 13/3/’46
Gedrukte tekst (linksonder):
AFZ. ............................................................................ * Propaganda in oorlogstijd: De stempel "AFVALSTOFFEN BRENGEN GELD OP / GRONDSTOFFEN SPAREN" is een duidelijk voorbeeld van de schaarste-economie tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Burgers werden aangemoedigd om alles te recyclen ten behoeve van de (oorlogs)productie.
* Bestemming: De kaart is gericht aan de directie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14. Dit was (en is deels nog steeds) het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.
* Administratief proces: De handgeschreven notities duiden op een administratieve afhandeling. De eerste datum (19/11 ’43) bevestigt de ontvangst kort na verzending. De tweede datum (13/3/’46) suggereert dat de kaart na de bevrijding nog onderdeel was van een administratief onderzoek of een archiveringsronde door een persoon genaamd Beuse of Langevijk.
* Postwaarde: De frankering van 1 cent was het geldende tarief voor een briefkaart binnen de eigen woonplaats (lokaal tarief). Dit document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog (november 1943). Nederland was op dat moment ruim drie jaar bezet. De Centrale Markthallen waren in deze periode van vitaal belang, maar stonden ook onder streng toezicht van de bezetter wat betreft distributie en rantsoenering. Het gebruik van propagandastempels op poststukken was een standaardmethode van de overheid om de bevolking voortdurend te wijzen op hun plichten in de oorlogseconomie. De vermelding van 1946 op de kaart illustreert de overgang naar de naoorlogse administratie en de verwerking van documentatie uit de bezettingsjaren.