Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening. 22 december 1943. J.P.N. Boon, Controleur bij het Marktwezen. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam (Heer Sixma). No. 20/20/20 M. 1943 $^{27}/_{2}$

R A P P O R T

              Naar aanleiding van een klacht dat op de dagmarkt de Nieuwmarkt koek zonder zou worden verkocht, is door mij controleur Boon in opdracht, van den Heer Sixma Directeur Marktwezen een onderzoek ingesteld. Door mij rapporteur is op Dinsdag 21 December 1943 geconstateerd, dat de standplaatshouders op de Nieuwmarkt die koek te koop hadden dit zonder uitzondering allemaal zonder inlevering van bonnen grootendeels verkochten. Onder andere gebakjes vanaf 25 tot en met 45 cent per stuk, pannekoeken 35 cent per stuk en zoogenaamd zeebeschuit. Tevens is door mij geconstateerd, dat de standplaatshouders met diverse artikelen deze te koop aan presenteeren volgens mij tegen te hooge prijzen. Zoo werd b.v. door een standplaatshouder een streng touw(gebruikte bindlijn van 9 meter voor f. 9.- te koop aangeboden, vulpenhouders vanaf f. 15.- tot en met hoogere prijzen, een wit wollen trui voor f. 75.- enz. enz. ).

                                               Amsterdam, 22 December 1943.

                                               De Controleur, r
                                               [Handtekening J.P.N. Boon]
                                               -------------------
                                               (J.P.N.Boon)

Den Heer Directeur
van het Marktwezen
Amsterdam.

[Handgeschreven in rode inkt onderaan:]
Rapport komt op naam.
Daarom komt nieuw rapport 22 Dec '43
[paraaf] * Kern van de zaak: Het rapport beschrijft overtredingen op de Amsterdamse Nieuwmarkt tijdens de Duitse bezetting. Er zijn twee hoofdpunten:
1. Distributiefraude: Koek, gebak en pannekoeken worden verkocht zonder dat de klanten de verplichte distributiebonnen inleveren.
2. Woekerprijzen: Er is sprake van prijsopdrijving voor schaarse goederen (bijv. 9 gulden voor 9 meter gebruikt touw, of 75 gulden voor een wollen trui).
* Taal en Stijl: Formele, ambtelijke stijl. Opvallend is de typefout in de eerste zin ("koek zonder zou worden verkocht"), waar waarschijnlijk "zonder bonnen" bedoeld werd.
* Handgeschreven notitie: De rode aantekening onderaan suggereert een administratieve correctie. Het rapport moest waarschijnlijk op naam van de specifieke overtreder(s) gesteld worden in plaats van een algemeen verslag, wat leidde tot de aanmaak van een nieuw rapport op diezelfde dag. Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog (december 1943), een periode waarin Nederland gebukt ging onder schaarste en een streng distributiesysteem. De Amsterdamse markten, zoals de Nieuwmarkt, waren brandpunten van zowel legale als illegale handel.

Controleurs van het "Marktwezen" (een gemeentelijke dienst) hadden de taak om toe te zien op de naleving van de prijzen en de bonnenplicht. De genoemde bedragen waren voor die tijd astronomisch (ter vergelijking: 75 gulden voor een trui was voor velen een aanzienlijk deel van een maandsalaris). Dit type rapportages illustreert de bloeiende zwarte markt en de pogingen van de lokale overheid om de economische chaos en prijsopdrijving in de oorlogsjaren te beteugelen. De genoemde "Heer Sixma" was dr. F.J. Sixma, die gedurende de bezettingstijd directeur van het Marktwezen in Amsterdam was.