Handgeschreven brief/verklaring. 21 september 1943. H. Kivits (geboren 1 oktober 1913). [Rechtsboven:] 172
[Rechtsboven:] Ammerzoden 21 Sept 43
[Linksboven stempel/aantekening:] No. 20/23/1 M. 1943 27/9
[Midden boven:] UU
[Rechtsboven handtekening/paraaf:] [onleesbaar]

Naar aanleiding van Uw schrijven van
14 dezer bericht ik Uw dat ik door
omstandigheden verhinderd ben ge-
weest om op 20 Sept op het Hoofdkon-
toor van het marktwezen te verschijnen.
Hiermede zal ik U dan schriftelijk
mededelen hetgeen ik uit Uw
schrijven heb vernomen.
Mijn naam is H. Kivits geb 1 October
1913 tot op heden zonder vast beroep
juiste adres Ammerstraat 234 Ammerzoden
Nummer persoonsbewijs st 33 No 00864
Wat mijn handel betreft die bestaat
uitsluitend uit konijnen die ik
bij de particulieren opkoop en dan
later op de markt verhandel.
Wat betreft rijksvergunning of
opkopersregister die heb ik nooit
in mijn bezit gehad daar ik er
het bestaan niet van kende.
Nu vraag ik mijne Ed. Hb. beleefd
in geval de mogelijkheid bestaat
of ik in aanmerking zou
kunnen komen voor een markt
vergunning en de overige
papieren met toelichting te treffen * Inhoud: De schrijver, H. Kivits, reageert op een oproep om op het hoofdkantoor van het "marktwezen" te verschijnen. Omdat hij verhinderd was, verstrekt hij schriftelijk de gevraagde gegevens. Hij verklaart dat hij handelt in konijnen (opkoop bij particulieren, verkoop op de markt) maar niet in het bezit is van de vereiste rijksvergunning of registratie in het opkopersregister, simpelweg omdat hij niet wist dat deze bestonden. Hij verzoekt om informatie over hoe hij deze papieren alsnog kan verkrijgen.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, enigszins onderdanige ambtelijke stijl die kenmerkend was voor die tijd ("Naar aanleiding van Uw schrijven", "Ed. Hb." voor Edelachtbare). Er zitten enkele archaïsche spellingen en kleine grammaticale eigenaardigheden in (zoals "het geen" en "markt wezen" los geschreven).
* Persoonlijke gegevens: Het document bevat specifieke persoonsgegevens zoals geboortedatum, adres en het nummer van het persoonsbewijs, wat waardevol is voor genealogisch of lokaal-historisch onderzoek. * Tijdsbeeld: De brief is gedateerd in september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de oorlog was de handel in levensmiddelen (waaronder kleinvee zoals konijnen) zeer streng gereguleerd om de voedselvoorziening te controleren en de zwarte markt tegen te gaan.
* Bureaucratie: Het genoemde "persoonsbewijs" was de verplichte identiteitskaart die in 1941 door de bezetter werd ingevoerd. De noodzaak voor een "rijksvergunning" en registratie in een "opkopersregister" wijst op de toenemende bureaucratisering van de handel tijdens de oorlogsjaren. Kleine handelaren zoals Kivits kwamen hierdoor vaak onbedoeld in de knel met de regelgeving.
* Locatie: Ammerzoden is een dorp in de Bommelerwaard. De handel in konijnen was in deze landelijke gebieden een gebruikelijke manier om in de crisistijd wat bij te verdienen. H. Kivits Marktwezen