Handgeschreven brief (klacht/verklikkingsbrief). 16 maart 1943. Anoniem, ondertekend met "Een buurtbewoner". No. 460/92/1 M. 1943 17/3

A’dam, 16 Maart 1943

WelEd. Gestr. Heer
Directeur v/h Marktwezen
afd vischvoorziening
Alhier.

[Margenotitie rechtsboven:]
mr. Dir
dongeren
aan CCD

WelEdelgestr. Heer,

Hierbij deel ik U het volgende mede.
De Volendammer vischwinkel, eigenaar Schilder, bijgenaamd "MOP" Aalsmeerweg verkocht Vrijdag jl. van de hem 4 toegewezen kisten visch er één, terwijl de rest des middags werd verkocht achter gesloten deur met behoorlijke prijsverhooging (f 1.75 à f 2.- p.p.)
De agenten van politie werden toegelaten en konden 's middags eveneens visch afnemen.
Wilt U Uw aandacht aan deze zaak eens besteden?

Inmiddels teeken ik,

Hoogachtend,
Een buurtbewoner. De brief is een formeel opgestelde, maar anonieme klacht over onregelmatigheden bij de visverkoop tijdens de oorlogsjaren. De afzender beschuldigt een specifieke vishandelaar aan de Aalsmeerweg (eigenaar Schilder, bijnaam "MOP") van twee zaken:
1. Prijsopdrijving en zwarte handel: Slechts een kwart van de voorraad werd officieel verkocht; de rest verdween "achter gesloten deur" voor prijzen die aanzienlijk boven de vastgestelde tarieven lagen (1,75 tot 2 gulden per pond).
2. Corruptie/Voorkeursbehandeling: De afzender meldt expliciet dat politieagenten wel toegang kregen tot de clandestiene verkoop, wat suggereert dat de handhavers zelf profiteerden van de situatie of de overtreding gedoogden in ruil voor vis.

De schrijfstijl is beleefd en correct ("WelEdelgestr. Heer"), wat contrasteert met de zware beschuldigingen. Het document is voorzien van administratieve aantekeningen, wat aantoont dat de klacht in behandeling is genomen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. Vanwege de oorlogssituatie heerste er grote schaarste en was bijna al het voedsel strikt gerantsoeneerd. De distributie en prijzen werden streng gecontroleerd door instanties zoals het Marktwezen en de Centrale Controle Dienst (CCD), waar in de marge naar verwezen wordt.

Dergelijke verklikkingsbrieven waren in die tijd aan de orde van de dag. Burgers die zich benadeeld voelden door prijsopdrijving of die zagen hoe anderen de regels ontdoken, zochten hun recht via anonieme meldingen. Het noemen van de politie is hierbij saillant; het illustreert het wantrouwen van de burger jegens de lokale autoriteiten en de morele dilemma's in een maatschappij onder druk. De CCD had de taak om dergelijke economische delicten op te sporen en te bestraffen. Marktwezen Politie