Gerechtelijk schrijven / Tuchtbeschikking (economisch delict). 16 juni 1943 (datum proces-verbaal). Gerechtelijk schrijven No. 19209
Dos. No. 42924

~~STRAFBESCHIKKING~~
TUCHTBESCHIKKING

Ht/O

in de zaak van: Josephus Martinus Kraan

geboren te Tilburg, 28 Februari 1880

van beroep Loodgieter

wonende gevestigd te Amsterdam, Heemstedestraat 5

De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en art.1 van de Prijzenbeschikking 1941 Groenten, Fruit en Vroege aardappelen,

Gezien het proces-verbaal van den Politie te Amsterdam, 9e Bureau, d.d. 16 Juni 1943 No. 1852,

bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

~~Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, die daarbij werd vertegenwoordigd door bijgestaan door~~

Overwegende:

dat verdachte, als kleinhandelaar, op of omstreeks 10 Juni 1943 aan consumenten tomaten heeft verkocht voor f 0,80 per halve kg., terwijl hij daarvoor ten hoogste f 0,65 per kg. had mogen berekenen,

dat verdachte van de hem geboden gelegenheid zich mondeling te verantwoorden geen gebruik heeft gemaakt.

[Linksonder:] K 1307 3138-12-41
[Rechtsonder, rode stempel:] BIJLAGE No 314 * Juridische aard: Het betreft een tuchtbeschikking uitgevaardigd door de Prijsbeheersing. Opvallend is dat de term "Strafbeschikking" is doorgestreept ten gunste van "Tuchtbeschikking", wat wijst op een specifieke administratiefrechtelijke afhandeling van een economisch vergrijp in plaats van een reguliere strafrechtelijke vervolging.
* Het delict: De verdachte, hoewel van beroep loodgieter, trad op als kleinhandelaar. Hij overtrad de prijsvoorschriften door tomaten te verkopen voor fl. 0,80 per 500 gram (omgerekend fl. 1,60 per kilo), terwijl de wettelijk vastgestelde maximumprijs slechts fl. 0,65 per kilo bedroeg. Hij rekende dus bijna 2,5 keer de toegestane prijs.
* Procedure: De beschikking is gebaseerd op een proces-verbaal van de Amsterdamse politie (9e Bureau). De verdachte heeft afgezien van zijn recht op een mondelinge toelichting of verweer. Dit document stamt uit juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de oorlogsjaren was er sprake van een geleide economie met strikte prijsbeheersing om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De "Prijsbeheersing" was een overheidsorgaan dat toezag op de naleving van maximumprijzen voor schaarse goederen, zoals voedsel.

Overtredingen van deze prijsvoorschriften werden streng aangepakt als "economische delicten". Dat een loodgieter tomaten verkoopt, suggereert dat burgers in die tijd probeerden bij te verdienen via de (semi-)illegale handel in schaarse levensmiddelen. De hoge prijs (fl. 0,80 per pond) is typerend voor de woekerprijzen die op de zwarte markt werden gevraagd voor verse groenten. De rode stempel "BIJLAGE No 314" geeft aan dat dit document deel uitmaakte van een groter dossier, waarschijnlijk voor verdere juridische afwikkeling of archivering. Politie