Getypte brief / ambtelijke verklaring (doorslag). 1 juni 1943. 85/19/1 M.
vD/HB.

                      1 Juni 1943.

           Den Heer Directeur van het
           Gewestelijk Arbeidsbureau,
           Stadhouderskade,
           A l h i e r .


 Hiermede verklaar ik, dat Gerardus Stroker, geboren

19 Februari 1914, firmant van de firma J.M. Stroker Tieman &
Zonen zeer bezwaarlijk in de zaak kan worden gemist, aange-
zien zijn vader, medefirmant, invalide is.
De werkzaamheden in de loods, gelegen in de Albert Cuyp-
straat, waar tevens de vischverkoop aan het publiek plaats
vindt, worden dan ook in hoofdzaak door den zoon verricht.

                      De Directeur, *   **Inhoud:** De brief is een officiële verklaring waarin wordt gepleit voor de onmisbaarheid van Gerardus Stroker (29 jaar oud) voor de firma J.M. Stroker Tieman & Zonen. Als reden wordt aangevoerd dat zijn vader, die eveneens firmant is, invalide is en de dagelijkse werkzaamheden niet alleen kan uitvoeren.

• Locatie: De genoemde adressen (Stadhouderskade en Albert Cuypstraat) situeren het schrijven direct in Amsterdam. De term "Alhier" bij de adressering bevestigt dat de afzender zich in dezelfde stad bevindt.
• Bedrijfsactiviteit: Het betreft een vishandel ("vischverkoop") die gevestigd is in een loods aan de Albert Cuypstraat, destijds (en nu nog steeds) een centrale plek voor de Amsterdamse markthandel.
• Taalgebruik: Het document is opgesteld in de destijds gebruikelijke formele ambtelijke stijl (bijv. "Den Heer", "hiermede", "den zoon"). Dit document stamt uit juni 1943, een kritieke periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de druk van de Arbeitseinsatz (de verplichte tewerkstelling in Duitsland) enorm toe. Jonge mannen in de weerbare leeftijd, zoals de hier genoemde Gerardus Stroker (geboren in 1914), liepen groot risico om opgeroepen te worden voor werk in de Duitse oorlogsindustrie.

Dergelijke verklaringen van onmisbaarheid waren een veelgebruikt middel om vrijstelling (Freistellung) te verkrijgen. Door te benadrukken dat iemand cruciaal was voor de voedselvoorziening (visverkoop) of noodzakelijk was vanwege de invaliditeit van een familielid, probeerde men mannen uit handen van de bezetter te houden. Het Gewestelijk Arbeidsbureau speelde hierin een centrale, door de bezetter gecontroleerde rol als uitvoeringsorgaan voor de arbeidsbemiddeling en uitzending naar Duitsland. J.M. Stroker