Getypte brief op officieel briefpapier.
Origineel
Getypte brief op officieel briefpapier. 12 januari 1944. De Joodsche Invalide (Weesperplein 1, Amsterdam). [Briefhoofd]
DE JOODSCHE INVALIDE
WEESPERPLEIN 1
TELEFOON 54821 (3 LIJNEN)
POSTGIRO 10260 - GEM. GIRO V 1026
Ref. GA/mc.
Boekh.
Amsterdam, 12 Januari 1944.
[Stempel in paars]
Nº 2ᶜ/3/1 M.1944¹⁴/₁
[Handgeschreven aantekening in de rechterbovenhoek]
ni. opb. [gevolgd door een paraaf en een rood vinkje]
Den Weledelen Heer G. H. Sieburgh
p/a Centrale Markthallen,
Amsterdam-West.
Geachte Heer Sieburgh,
Naar aanleiding van het telefonisch gesprek, dat U gister-
morgen met onzen Heer Aberlé had, bevestigen wij hiermede
U te hebben medegedeeld, dat wij op dit oogenblik aan
groente noodig hebben voor :
a. circa 70 joodsche patienten;
b. circa 100 niet-joodsche patienten;
c. circa 50 inwonende personen, niet tot het perso-
neel behoorend; [Handgeschreven toevoeging:] en niet patienten neem ik aan
d. 178 personeelsleden. (Dit aantal betreft zoowel
personeelsleden der J. Invalide als van het PIZ);
e. 12 patienten in het P. I. Z.;
f. 35 personen, wonende in de "Juedische Unterkunft",
Jan van Eijckstraat 15;
g. 35 personen, wonende Oude Schans (ex-Joodsche Raad);
h. 10 personen, werkzaam bij de Port. Isr. Gemeente;
i. 6 personen, wonende in de Crèche, Pl. Middenlaan.
Ten slotte maken wij U er op attent, dat vooral het aantal
niet-joodsche patienten aan groote schommelingen onderhevig
is. Te Uwer orienteering diene, dat de Heer Kooistra (Kamer
69, Distributiekantoor Amstel 1) wekelijks het gemiddelde
aantal verpleegdagen opkrijgt.
Wij vertrouwen U hiermede voldoende te hebben ingelicht en
verblijven,
hoogachtend,
[Handtekening: G.E. Aberle]
G. E. Aberle
Leider Gebouw "De Joodsche Invalide" Dit document is een zakelijke correspondentie waarin de behoefte aan voedsel (groente) wordt gekwantificeerd voor verschillende groepen die onder het beheer of de zorg van "De Joodsche Invalide" vallen in januari 1944.
Kernpunten uit de tekst:
1. Demografie: De brief toont een opmerkelijke mix van Joodse en niet-Joodse patiënten. Dit wijst erop dat de faciliteiten van de Joodsche Invalide tijdens de bezetting ook voor niet-Joodse doeleinden werden ingezet, of dat er sprake was van een gemengde bezetting onder dwang van de autoriteiten.
2. Spreiding: De zorg en voedselvoorziening strekten zich uit buiten het hoofdgebouw aan het Weesperplein, waaronder de Jan van Eijckstraat, de Oude Schans en de Crèche aan de Plantage Middenlaan.
3. Logistiek: Er wordt verwezen naar het Distributiekantoor Amstel 1, wat de strikte controle op voedselvoorraden via het bonnensysteem tijdens de oorlogstijd illustreert.
4. PIZ: De afkorting staat voor het Portugees-Israëlietisch Ziekenhuis, dat nauw samenwerkte met of ondergebracht was bij de Joodsche Invalide. In januari 1944 bevond de Joodse gemeenschap in Amsterdam zich in de eindfase van de vernietiging. Het overgrote deel van de Joodse bevolking was toen al gedeporteerd. De "Joodsche Invalide" fungeerde in deze periode als een van de laatste 'residuen' waar Joodse zieken, ouderen en overgebleven personeelsleden (vaak met een tijdelijke vrijstelling of 'Sperre') verbleven.
- De Crèche (Plantage Middenlaan): In de brief genoemd onder punt 'i'. Dit is de locatie die beroemd werd vanwege de redding van honderden Joodse kinderen door de verzetsgroepen rond Henriëtte Pimentel, Johan van Hulst en Walter Süskind. Dat er in 1944 nog steeds voedsel voor 6 personen nodig is, duidt op een minimale bezetting in een periode dat de grootschalige deportaties via de tegenovergelegen Hollandsche Schouwburg al grotendeels voorbij waren.
- G.E. Aberle: De ondertekenaar was aangesteld als leider van het gebouw. Onder het nazi-bewind werden Joodse instellingen vaak onder toezicht geplaatst van personen die direct verantwoording moesten afleggen aan de Zentralstelle für jüdische Auswanderung.
- Voedselschaarste: De brief illustreert de bureaucratische strijd om basisbehoeften in een tijd van schaarste, waarbij elk aantal eters nauwkeurig verantwoord moest worden tegenover de Centrale Markthallen en de distributiediensten. E. Aberle G.E. Aberle H. Sieburgh J. Invalide Zentralstelle