Handgeschreven brief (klachtbrief) 3 juli 1944 Een onbekende burger (met distributienummer 147) De WelEd. Heer Directeur der Centrale Markthallen, Amsterdam Amsterdam 3 Juli 1944.

Aan den WelEd Heer
Directeur der Centrale Markthallen.
Amsterdam.

WelEd. Heer,

hierdoor deel ik U mede, dat ik sinds de groente en fruit onder distributieregeling valt mijn groentebonnen bij den heer S. Schoonk Gr. Wittenburger-straat 158 A.dam! heb in geleverd. De verdeeling die genoemde heer er op na houdt laat volgens mij wel wat te wenschen over. Ik heb over 4 weken 4 maal groenten gehad en wel 2 bloemkolen, 1 spitskool en 2 kropjes sla. Ik heb dit jaar nog in ’t geheel geen fruit en geen tomaten gehad. Den Heer Schoonk heeft evenwel 4 dagen achtereen de nummers 1-50 van groenten voorzien. Steeds als er een andere groente was voorzag hij weer de zelfde nummers.

Ik heb no. 147 zoodat ik als er weer eens een andere groente is, als andijvie, doperwten enz. ik nooit geen kans heb ook een van deze groente te krijgen. Ik begrijp dat de handelaar het niet altijd iedereen naar de zin kan maken, maar hij kan toch wel anders verdelen. Als hij bijvoorbeeld sla heeft en hij geeft de nummers 1-50 dan moet hij de volgende dag wanneer er weer iets anders is niet weer bij 1 beginnen maar bij 51 enz. Dan is de verdeling volgens mij beter. Bij een verdeling als den Heer Schoonk er op na houdt krijgen de hooge nummers nooit iets bijzonders.

Misschien is het mogelijk dat U in één en ander verandering kan brengen. U bijvoorbaat dankend teken ik

Hoogachtend
[Signatuur onleesbaar]

Z.O.Z. * Inhoud: De briefschrijver klaagt over de oneerlijke verdeling van groente en fruit door een specifieke handelaar (S. Schoonk op de Grote Wittenburgerstraat). De handelaar deelt schaarse producten (zoals doperwten of tomaten) telkens uit beginnend bij nummer 1 van de klantenlijst. Omdat de schrijver nummer 147 heeft, vist deze altijd achter het net en krijgt alleen de meest gangbare producten (zoals kool).
* Toon: De brief is beleefd en formeel ("WelEd. Heer", "Hoogachtend"), maar getuigt van frustratie over het gebrek aan variatie in het dieet. De schrijver draagt zelf een logische oplossing aan voor een rechtvaardiger rotatiesysteem.
* Ambtelijke verwerking: Uit de aantekeningen linksboven blijkt dat de klacht serieus is genomen. Er is een verwijzing naar de "Afd. Alg. Controles" voor onderzoek en een rapportage op 7 juli 1944, slechts vier dagen na dagtekening. Dit wijst op een streng toezicht op de naleving van de distributieregels. Dit document stamt uit juli 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een nijpend tekort aan voedsel en waren bijna alle levensmiddelen "op de bon" (het distributiestelsel). De Centrale Markthallen in Amsterdam fungeerden als de spil in de voedselvoorziening van de stad.

De brief illustreert de dagelijkse overlevingsstrijd van burgers en de spanningen die ontstonden rondom de schaarste. Een eerlijke verdeling was essentieel voor de volksgezondheid; het niet ontvangen van fruit of bepaalde groenten betekende een gebrek aan noodzakelijke vitaminen. De locatie van de groenteman (Wittenburg) bevindt zich in een volksbuurt in Amsterdam-Oost, waar de schaarste in de maanden voorafgaand aan de Hongerwinter al zeer voelbaar begon te worden. S. Schoonk