Proces-verbaal (proces-verbaal van overtreding van prijsvoorschriften). 19 juli 1944. ZICHTbare en leesbare wijze geprijsd door prijskaartjes. Prijslijsten waren in dien winkel ook niet opgehangen of ter inzage neergelegd. Het betreft hier een hoeveelheid andijvie, doperwten, bosuien, tomaten, tuinboonen en bospeen. Hilligers voornoemd verklaarde ons vergeten te hebben om bedoelde groenten te prijzen.

De bosuien en de doperwten zijn door Hilligers onder ons toezicht tegen de maximum vastgestelde prijzen aan het publiek verkocht.

Verdachte is met zijn overtreding in kennis gesteld en Proces-verbaal aangezegd.

Naamsopgave en verdere gegevens zijn conform persoonsbewijs.

Wij, verbalisanten, voegen hier aan nog toe, dat bij de administratie van het Marktwezen alhier, een klacht was binnen gekomen, inhoudende, dat door Hilligers voornoemd, de groenten tegen zeer hooge prijzen zou worden verkocht.

Waarvan op ambtseed is opgemaakt dit proces-verbaal te Amsterdam op 19 Juli 1944.

De Verbalisanten voornoemd,

J. H. de Grebber

J. P. N. Boon Het document is een officieel verslag van een politiecontrole op de naleving van prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de overtreding is tweeledig:
1. Niet-naleving van de publicatieplicht: De winkelier (Hilligers) had geen prijskaartjes bij de producten en geen prijslijsten in de winkel hangen.
2. Vermoeden van prijsopdrijving: Er was een klacht binnengekomen bij het 'Marktwezen' dat de groenten voor te hoge prijzen werden verkocht.

Opvallend is de directe interventie van de verbalisanten: zij lieten de voorraad bosuien en doperwten ter plekke onder hun toezicht verkopen tegen de wettelijk vastgestelde maximumprijzen. Dit duidt op een streng handhavingsbeleid om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan. Dit document stamt uit juli 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van extreme schaarste en een strikt distributiesysteem. Om de inflatie en de zwarte handel te beheersen, stelde de bezetter (via de Nederlandse autoriteiten en instanties zoals het Marktwezen) maximumprijzen vast voor primaire levensbehoeften, waaronder groenten.

Winkeliers waren verplicht prijzen duidelijk zichtbaar te maken. Controles waren frequent en streng, omdat prijsopdrijving direct de voedselvoorziening van de bevolking in gevaar bracht. De vermelding "conform persoonsbewijs" herinnert aan de strikte administratieve controle op de bevolking in die tijd. Slechts enkele maanden na dit proces-verbaal zou de Hongerwinter (1944-1945) aanbreken, waarin de voedselvoorziening in West-Nederland volledig instortte. H. de Grebber N. Boon Marktwezen