Archiefdocument
Origineel
25 november 1944 (gebeurtenis), 27 november 1944 (ondertekening). (Linksboven in paarse stempel en handschrift)
$N^o 2^e/91/16$ M. 1944 $27/11$
(Rechtsboven)
Inschrijving
Dist
(Linkermarge, verticaal geschreven)
H. Boon-Vierman,
heeft p. een vrouw of zoon plaats toegewezen gekregen.
Gezien Chef v. Marktwezen
[Handtekening]
Th
(Midden)
Rapport.
Op Zaterdag 25 November 1944.
hebben wij J.P.W. Boon en C. Vierman,
controle gehouden op de dagmarkt de Ten
Katestraat alhier. Wij troffen aldaar een
persoon aan, die spruitjes stond te ver-
koopen, tegen den prijs van ƒ 1.00 per
pond. Deze persoon bleek volgens zijn
persoonsbewijs te zijn genaamd:
Barend Schoenmaker,
geboren 22 Februari 1904, chauffeur
en wonende Jac. v Lennepstraat 160 II
te Amsterdam. Hij verklaarde ons, de spruit-
jes van een hem onbekend persoon te hebben
gekocht voor ƒ 0.75 per pond.
De spruiten hebben wij tegen den
vastgestelden prijs aan het publiek
verkocht. Tevens zijn door ons eenige
personen van de markt verwijderd, die
diverse artikelen te koop aanboden.
Amsterdam 27/11 1944
Controleurs:
J.P.W. Boon.
w.g. C. Vierman.
(Linksonder)
Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.
[Handtekening/Paraaf met datum 27-11-44]
1-12-44
[Paraaf] * Inhoud: Het rapport beschrijft de aanhouding van een illegale handelaar, Barend Schoenmaker, op de Ten Katemarkt. Hij verkocht spruitjes voor 1 gulden per pond, een prijs die destijds als woekerprijs werd beschouwd. Hij beweerde ze zelf voor 0,75 gulden te hebben ingekocht bij een onbekende.
* Maatregel: De controleurs hebben de spruitjes ter plekke in beslag genomen en direct tegen de officieel vastgestelde prijs aan het aanwezige publiek verkocht. Dit was een gebruikelijke methode om speculatie tegen te gaan en de voedselvoorziening voor de gewone burger betaalbaar te houden.
* Administratie: Het document bevat diverse ambtelijke aantekeningen, waaronder een marginale notitie over het toewijzen van een marktplaats aan familieleden van de controleurs, wat duidt op de nauwe verwevenheid van het ambtelijk apparaat en de dagelijkse marktvoering. Dit document stamt uit november 1944, het begin van de Hongerwinter in het bezette West-Nederland. Voedsel was extreem schaars en de prijzen op de zwarte markt stegen explosief. De autoriteiten (zowel de Duitse bezetter als de Nederlandse politie en marktcontroleurs) probeerden met strenge hand de distributie en prijsvorming te reguleren om sociale onrust en extreme woekerwinsten te voorkomen.
De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was (en is) een belangrijk handelscentrum. De vermelding van het Persoonsbewijs onderstreept de strikte controle op de bevolking tijdens de bezettingsjaren. Het feit dat een chauffeur zich bezighield met de handel in spruitjes illustreert hoe mensen uit alle beroepsgroepen probeerden bij te verdienen of aan voedsel te komen in deze wanhopige tijd. De directe verkoop aan het publiek tegen de vastgestelde prijs was een krachtig signaal tegen zwarthandelaren. C. Vierman H. Boon J.P.W. Boon Marktwezen Politie