Officiële brief/circulaire van de Gemeente Amsterdam. 13 juli 1939. De Burgemeester van Amsterdam (Willem de Vlugt). [Linksboven, paars stempel en handschrift:]
№ 1/52 / M. 1939 15/2

[Midden boven, gedrukt:]
GEMEENTE AMSTERDAM

[Links:]
AFD. M. Z.
No. 29 P/5ᶜ
Bijlagen

[Rechts:]
AMSTERDAM, 13 Juli 1939.

[Rechts, in kader/blok:]
MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING
VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

[Inhoud:]
De propaganda-plaat, ter bevordering van de dienstneming bij het Koninklijk Nederlandsch-Indische Leger, waarvan U begin Januari 1935 één of meer stuks ter ophanging werden toegezonden, is onlangs door een nieuwe plaat vervangen.

In verband hiermede verzoek ik U de oude exemplaren te doen verwijderen en de hierbijgaande daarvoor in de plaats te willen stellen.

Ten overvloede zij opgemerkt, dat bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 28 September 1934 o.m. werd bepaald medewerking tot verspreiding van dit propagandamiddel te verleenen door ophanging van de plaat in de voor het publiek toegankelijke gemeentegebouwen, op voor het publiek goed zichtbare plaatsen.

De Burgemeester,
DE VLUGT.

[Onderaan:]
A a n
Hoofden van Diensten, Bedrijven
en Administratiën en Chefs van
afdeelingen ter Gemeentesecretarie.

[Handgeschreven notitie onderaan:]
Marktwezen. 10 stuks. Dit document is een ambtelijke instructie van de burgemeester van Amsterdam aan alle afdelingshoofden van de gemeente. De kern van de boodschap is de logistieke afhandeling van koloniale propaganda: oude posters voor de werving van soldaten voor het KNIL (Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger) moeten worden verwijderd en vervangen door een nieuwe versie.

De brief refereert aan een formeel besluit van het College van B&W uit 1934, waaruit blijkt dat de gemeente Amsterdam actief en structureel faciliteerde bij de werving voor de koloniale krijgsmacht. Het gebruik van de term "propagandamiddel" is hier neutraal-bestuurlijk bedoeld, passend bij de tijdgeest.

Onderaan is met potlood of inkt toegevoegd "Marktwezen. 10 stuks.", wat aangeeft dat voor de afdeling Marktwezen specifiek tien exemplaren van de nieuwe poster waren gereserveerd voor verspreiding op marktterreinen of in bijbehorende gebouwen. De datum van de brief, 13 juli 1939, is historisch saillant. Het is slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Terwijl de spanningen op het continent toenamen, bleef de Nederlandse overheid (en de gemeente Amsterdam) zich onverminderd inzetten voor het behoud en de verdediging van de koloniën in de Oost.

Willem de Vlugt was een invloedrijke burgemeester die van 1921 tot 1941 diende; hij werd uiteindelijk door de Duitse bezetters ontslagen. De afkorting "Afd. M.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de Afdeling Militaire Zaken, die verantwoordelijk was voor de coördinatie tussen de gemeente en militaire instanties.

Het document illustreert hoe diep de koloniale belangen verweven waren met het dagelijks lokaal bestuur in Nederland. Publieke gebouwen werden systematisch ingezet als medium voor rijkspropaganda om jonge mannen te bewegen tot een militaire loopbaan in "ons Indië".