Handgeschreven verklaring met betrekking tot huisvesting en onderhuur. 23 september 1939 (geschreven), 25 september 1939 (geregistreerd via stempel). Amsterdam 23-9-'39
M.v. Maanen

M.H.

Ondergeteekende – verklaart
hiermede als dat hij
W. de Haas wonende
Stuijvesantplein 12^II
bij mij zijn onderpant
heb gekregen!

[Handtekening: Slagmolen]

Uw d. w. dn.
S Leegwater

Leegwater onderhuur toestaat van
W. de Haas (omdat Haas
gemobiliseerd is. - ) J.W. Haas Het document is een officiële verklaring of bewijsstuk betreffende een woning aan het Stuijvesantplein 12-II te Amsterdam.
* Onderhuur: De kern van de tekst draait om toestemming voor onderhuur. De eigenaar of hoofdhuurder, S. Leegwater, tekent voor akkoord ("Uw d. w. dn." oftewel "Uw dienstwillige dienaar").
* Terminologie: In de hoofdtekst staat "onderpant" (oude spelling voor onderpand). Hoewel de context sterk wijst op "onderhuur", kan dit duiden op een ontvangen waarborgsom of een garantstelling.
* De rol van J.W. Haas: De onderste regels lijken te zijn toegevoegd door J.W. Haas (mogelijk de vrouw of een familielid van W. de Haas) om te expliciteren dat de verhuurder akkoord gaat met de situatie vanwege de bijzondere omstandigheden. Dit document is een direct gevolg van de Nederlandse mobilisatie in september 1939, kort na de Duitse inval in Polen. W. de Haas is opgeroepen voor militaire dienst ("gemobiliseerd"), waardoor hij zijn woning niet meer zelf bewoont of de huur op de reguliere wijze kan voldoen.
In deze periode ontstonden veel van dit soort informele en formele regelingen om woningen bezet te houden en huurlasten te dekken terwijl de kostwinners onder de wapenen waren. De stempel "M. 1939" (waarbij de 'M' waarschijnlijk staat voor Mobilisatie) duidt erop dat dit document is opgenomen in een officieel register, mogelijk van de gemeente Amsterdam of een militair bureau voor inkwartiering en huisvesting. J.W. Haas M.H. Gemeente Amsterdam