Getypt verslag of ambtelijke nota (pagina 4 van een groter geheel). -4-

De Centrale Markt.
Elk kantoorlokaal is geschikt te maken voor drie werkplaatsen. De dag-
verlichting is zeer goed. Electrisch licht zal moeten worden aangebracht.
De lokalen voldoen aan de diverse eischen gesteld door de Brandweer en de
Inspectie der Accijnzen.
Benoodigd zijn 11 werklokalen en 1 lokaal voor de Rijksambtenaren, 1
of 2 lokalen voor opslag van voorraden en 1 eetlokaal. In totaal dus 17
of 18 loklane. De grootste moeilijkheid geven de droogruimten, welke het
geheele jaar door minstens 45º Celsius moeten worden gehouden. Er zal hier-
voor een speciale verwarmings-installatie moeten worden gemaakt (gas), ven-
tilatieopeningen, enz.
Hoeveel de kosten hiervan zullen bedragen is moeilijk, zelfs bij be-
nadering, op te geven. Aan te nemen is, dat de kosten van de droogkamers,
het aanbrengen en pasklaar maken der schotten en gaasafscheidingen, elec-
trische verlichting, enz. ongeveer f 3.000,- zullen bedragen.

Pakhuiscomplex Van Stralen.
De verbouwingen en veranderingen zijn, zooals uit de hierbijgevoegde
bijlage 1 nader kan blijken, zeer ingrijpend. De kosten worden getaxeerd
op f 8.000,-.
De eigenaar wil, om zeer verklaarbare redenen, alleen met de Gemeente
een huurcontract aangaan en niet met de sigarenmakers.
Gevraagd wordt een huur van f 5000,- per jaar, in welk bedrag dan
inbegrepen zijn de verwarming en het schoonhouden. Waar het hier een ruimte
betreft van ruim 800 m2 is die huur niet te hoog.

Gebouw Handwerkers Vriendenkring.
De ligging van deze gebouwen is zonder twijfel gunstig. De verbouwings-
kosten zijn beduidend, maar hiertegenover staat, dat die kosten, bij het
beëindigen van de huurovereenkomst, niet geheel weg zijn, daar het pand
door de betere lichtverdeeling, centrale verwarming, enz. gemakkelijker
te verhuren zal zijn, waarvan dan ook de gemeente de vruchten zal plukken.
Gevraagd wordt een huur van f 2700,- per jaar en een huurovereenkomst
aan te gaan door de Gemeente.
De verbouwingskosten, inclusief de kosten van centrale verwarming,
worden door den Woningdienst geraamd op f 12.766,- (zie bijlage II).
Van de drie objecten is, uit een oogpunt, zoowel van installatie als
exploitatie, het pakhuizencomplex Van Stralen het kostbaarste, terwijl on-
dnaks de hooge kosten, betwijfeld mag worden of de resultaten van den
ombouw op den duur bevredigend zullen zijn. Uit het oog mag ook niet worden
verloren, dat bij een verbreken van de huurovereenkomst, de verbouwings-
kosten voor de Gemeente geheel verloren zullen zijn. * Inhoud: Het document betreft een vergelijkend onderzoek naar drie locaties in Amsterdam voor de vestiging van werkplaatsen. Er wordt gekeken naar geschiktheid (licht, verwarming voor droogruimten), verbouwingskosten en huurvoorwaarden.
* Taalkundige details: Er staan enkele typefouten in de originele tekst, zoals "loklane" (lokalen) en "ondnaks" (ondanks). De spelling is deels vooroorlogs (bijv. "electrisch", "eischen", "zooals").
* Financiën: De kosten worden uitgedrukt in guldens (f). De investeringen variëren van f 3.000,- tot ruim f 12.000,-.
* Bestuurlijk: Er is sprake van bemoeienis door de "Woningdienst", de "Brandweer", de "Inspectie der Accijnzen" en de gemeente als contractpartij. Dit document is hoogstwaarschijnlijk onderdeel van een rapportage over de sanering of centralisatie van de sigarenindustrie in Amsterdam. De "Handwerkers Vriendenkring" was een bekende Joodse arbeidersvereniging in Amsterdam, gevestigd aan de Roetersstraat/Nieuwe Achtergracht. De vermelding van "sigarenmakers" bevestigt dat het hier gaat om het creëren van centrale werkplaatsen om de arbeidsomstandigheden in deze sector te verbeteren, een proces dat in de eerste decennia van de 20e eeuw veelvuldig plaatsvond. De eis van droogruimten van 45 graden is specifiek voor het procedé van het drogen van tabak en sigaren.