Ambtelijke correspondentie / Adviesbrief 21 juni 1939 Directie Marktwezen Amsterdam Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam [Briefhoofd]
DIRECTIE MARKTWEZEN AMSTERDAM
Vervolg No. 2 van brief dd. 21 Juni 1939.
No. 66/15/2 M. aan den Heer Wethouder voor de
te Amsterdam. Levensmiddelen,

[Getypte tekst]
gewettigd, of dezerzijds geen extra toezicht zal moeten worden ingevoerd.

3) Sigarenmaken is een vies bedrijf; de kans op klachten van den handel over tabaksgeuren in de hal is niet denkbeeldig.
Erger is echter, dat tabak veel fijne stof afgeeft, die vooral voor levensmiddelen zeer nadeelig is. In verband daarmee werd dezerzijds destijds een aanvrage om in het koelhuis op de Centrale Markt tabak op te slaan, afgewezen.

4) De sigarenfabrikanten zijn "lastig"; zij zullen ongetwijfeld trachten om op de Centrale Markt sigaren te verkoopen, hetgeen ontoelaatbaar is, onder andere in verband met het aan de N.V. "Marcanti" terzake gegeven monopolie.

Op grond van vorenstaande bezwaren, meen ik U te moeten ontraden, de door de belanghebbenden zelve ook niet gewenschte vestiging van de sigarenfabrikanten op de Centrale Markt te doen plaatsvinden.

De Directeur,
[Onleesbare handtekening/paraaf, doorgehaald]

[Handgeschreven kanttekening linkerzijde]
H
Bovendien bestaat
het gevaar, dat
de uitoefening van
het sigarenmakers-
bedrijf in de hal
zoodanige sporen
op de muren, het
houtwerk, enz.
zal achterlaten,
dat het
algemeene aanzien
van de hal als
plaats voor de
handel in
levensmiddelen ernstig
erdoor wordt
geschaad.

[Handgeschreven toevoeging onderzijde]
5. Door vestiging van een bedrijf als het onderhavige worden de kantoren gedeprecieerd hetgeen latere verhuring – als de economische toestanden beter worden – voor meer bij de CM passende doeleinden, ongetwijfeld kan belemmeren.

--- In deze brief adviseert de Directeur Marktwezen de Wethouder voor de Levensmiddelen negatief over de mogelijke vestiging van sigarenfabrikanten in de Centrale Markthal in Amsterdam. De kern van het betoog is dat de tabaksindustrie onverenigbaar is met de handel in levensmiddelen vanwege hygiënische en commerciële redenen.

De argumentatie is opgebouwd uit drie hoofdpunten:
1. Hygiëne en Overlast: De productie van sigaren wordt als "vies" bestempeld. Er is vrees voor geuroverlast en fijnstof die de kwaliteit van de etenswaren in de hal kan aantasten. Een eerdere aanvraag voor tabaksopslag was om deze reden al afgewezen.
2. Commerciële Belangen en Monopolie: Er wordt gewaarschuwd dat de fabrikanten waarschijnlijk illegaal hun waar zullen proberen te verkopen. Dit zou in strijd zijn met het monopolie van N.V. "Marcanti", de destijds bekende exploitant van de horeca en kantinefaciliteiten op het marktterrein.
3. Vastgoed en Esthetiek (Handgeschreven): De directeur voegt handgeschreven argumenten toe over de fysieke aantasting van het gebouw (vlekken op muren/houtwerk) en de waardedaling van de kantoorruimtes. Hij spreekt de hoop uit dat de economische toestand zal verbeteren, waardoor de ruimtes in de toekomst voor geschiktere ("bij de CM passende") doeleinden verhuurd kunnen worden.

--- De brief dateert van juni 1939, een periode van grote economische onzekerheid vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markthal aan de Jan van Galenstraat was op dat moment het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. De strikte scheiding tussen de voedselhandel en 'vervuilende' industrieën zoals tabak was essentieel om de voedselveiligheid en het prestige van de toen moderne markthal te waarborgen.

N.V. "Marcanti", genoemd in punt 4, was een cruciaal onderdeel van het sociale en zakelijke leven op de Centrale Markt; het was niet alleen een restaurant, maar hield ook de exclusieve rechten voor de verkoop van genotsmiddelen aan de handelaren en bezoekers op het terrein. De vrees voor "lastige" fabrikanten moet dus ook gezien worden in het licht van het beschermen van deze exclusieve concessiehouder. Marktwezen