Officiële brief/correspondentie. 9 augustus 1939. Ministerie van Financiën, Afdeeling Accijnzen (namens de Minister, ondertekend door de Secretaris-Generaal). Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. No. 506 L.M. -1939-
MINISTERIE VAN FINANCIËN.
Afdeeling Accijnzen.
No. 158.

’s-Gravenhage, 9 Augustus 1939.

Onderwerp: Beschikbaarstelling van werkplaatsen voor sigarenfabrikanten.

In antwoord op Uwen brief van 29 Juli j.l., Afd.L.M.,no.506-1939, heb ik de eer U mede te deelen dat ik het daarin gedane aanbod tot het van gemeentewege beschikbaar stellen van lokalen, welke als werkplaatsen aan sigarenfabrikanten zullen worden verhuurd, gaarne aanvaard.

In verband met de veranderingen welke voor de thans aan die lokalen te geven bestemming daaraan zullen moeten worden aangebracht, heb ik er geen bezwaar tegen dat de bedragen welke naar de dezerzijdsche bedoeling bij een gewone verhuizing aan de betrokken fabrikanten zouden worden uitgekeerd, thans aan de gemeente Amsterdam zullen worden uitgekeerd.

Ik verklaar mij derhalve bereid de door U genoemde bedragen, zijnde eene eenmalige vergoeding van f 50.- voor iederen verhuizenden fabrikant, en voorts tegemoetkomingen van f 10.- per maand gedurende de door U genoemde tijdvakken van een jaar en twee en een half jaar, aan de gemeente Amsterdam te doen uitbetalen.

Het zal mij aangenaam zijn indien de uitvoering van de in de lokalen aan te brengen veranderingen geschiedt in overleg met den Hoofdinspecteur der invoerrechten en accijnzen te Amsterdam.

Aan de in het laatste gedeelte van Uwen brief vervatte verzoeken zal worden voldaan. Wat de beschikbaarstelling van het door U bedoelde houtwerk enz. betreft, moge ik onder Uwe aandacht brengen, dat hieromtrent overleg zal moeten plaats vinden met de autoriteiten, die het gebouw van de Marinewerf beheeren.

Ten slotte zal ik er prijs op stellen nog van U te mogen vernemen of een en ander zoodanig kan worden geregeld dat de verhuizing van de fabrikanten op 1 October a.s. zal kunnen plaats hebben.

VM
De Minister van Financiën,
Voor den Minister
De Secretaris-Generaal,
(get.) onleesbaar.

Aan Heeren Burgemeester en Wethouders
van _ A_M_S_T_E_R_D_A_M _ Deze brief vormt de formele bevestiging van een overeenkomst tussen het Ministerie van Financiën en de gemeente Amsterdam. De kern van de zaak is de herhuisvesting van sigarenfabrikanten in gemeentelijke panden.

Belangrijke punten in de correspondentie:
* Financiële regeling: Normaal gesproken ontvangt een fabrikant een verhuissubsidie direct van het Rijk. In dit specifieke geval stemt het Ministerie ermee in om dit geld rechtstreeks aan de gemeente Amsterdam over te maken. De reden hiervoor is dat de gemeente deze gelden zal aanwenden om de betreffende lokalen te verbouwen en geschikt te maken voor de sigarenproductie.
* Bedragen: Er is sprake van een eenmalige vergoeding van 50 gulden per fabrikant en een maandelijkse tegemoetkoming van 10 gulden gedurende één tot tweeënhalf jaar.
* Toezicht: Omdat het om de tabaksindustrie gaat (die onder de accijnswetgeving valt), moet de verbouwing plaatsvinden in overleg met de Hoofdinspecteur der invoerrechten en accijnzen.
* Locatie: Er wordt specifiek verwezen naar gebouwen op het terrein van de Marinewerf in Amsterdam. Dit duidt op een herbestemming van militaire of nautische gebouwen voor civiele industriële doeleinden.
* Planning: Er wordt gestuurd op een strakke deadline: de verhuizing moet op 1 oktober 1939 voltooid zijn. Dit document is gedateerd op 9 augustus 1939. Dit is een cruciaal historisch moment, minder dan een maand voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (1 september 1939). Hoewel Nederland op dat moment neutraal was, was de dreiging groot en de mobilisatie al in volle gang.

De sigarenindustrie was in die tijd een belangrijke economische sector en een grote werkgever in Amsterdam. De verhuizing van fabrikanten naar gebouwen van de Marinewerf (het huidige Marineterrein bij het Oosterdok) suggereert een grootschalige stedelijke herinrichting of een noodzaak om de tabaksnijverheid te concentreren op locaties waar beter toezicht mogelijk was voor de belastingdienst (accijnzen).

De betrokkenheid van het Ministerie van Financiën, Afdeling Accijnzen, onderstreept het belang van de tabaksaccijns voor de staatskas. Het feit dat de Secretaris-Generaal tekent namens de Minister, wijst op een afgehandelde beleidskwestie tussen de rijksoverheid en het lokaal bestuur van de hoofdstad. De urgentie om de verhuizing voor 1 oktober af te ronden, kan te maken hebben met de naderende winter of de toenemende internationale spanningen. Gemeente Amsterdam