Ambtelijke brief/nota. 8 november (jaartal niet vermeld op deze pagina, vermoedelijk jaren '20 of '30 van de 20e eeuw). De Directeur (waarschijnlijk van de Centrale Markt Amsterdam). 1
66/15/35
Amsterdam.

8 November
9.
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

vergoeding ontving. Jager verzocht mij, om ook voor het
schoonmaken der werkplaatsen op de Centrale Markt te mogen
zorgen, aangezien hij uitsluitend daarvan moest bestaan en
hij, wanneer hem de bedoelde werkzaamheden niet zouden worden
opgedragen, zich tot Maatschappelijken Steun zou moeten wen-
den. Bij terzake met den dienst der Wasch- en Schoonmaak-,
Bad- en Zweminrichtingen gepleegd overleg bleek, dat de be-
doelde dienst geen bezwaar had, dat dezerzijds het schoon-
houden van de verdieping, waar de sigarenmakers zijn gevestigd,
aan Jager zou worden opgedragen. Bij wijze van proef heeft
Jager voornoemd thans dit schoonmaakwerk gedurende een maand
uitgevoerd; hij moest zelf de voor het schoonmaken noodige
materialen leveren en hij ontving een belooning naar rato
van f 900,- per jaar. Jager blijkt in de gelegenheid te zijn
om ook de gangen van de andere kantoorverdiepingen der hal,
waar de sigarenmakers niet gevestigd zijn, alsmede de trappen
schoon te houden, met andere woorden om het werk te doen,
waarvoor - zooals ik hierboven mededeelde - de beide schoon-
maaksters niet in de gelegenheid zijn.
Met levering zijnerzijds van de voor het schoon-
maken noodige materialen verlangt hij een jaarlijksche beloo-
ning voor dit geheele werk van f 1000,-. Dit aanbod lijkt mij
alleszins aanvaardbaar. Ik zou daarom met Jager een overeen-
komst van aanneming van werk willen aangaan, zooals bedoeld
in de artikelen 1640 en volgende van het Burgerlijk Wetboek.
Jager komt dus niet als arbeidscontractant in dienst der Ge-
meente, doch hij zal als zelfstandig ondernemer voor het
schoonhouden der verdiepingen van de hal zorgdragen.
Ik moge U beleefd verzoeken mij wel te willen
machtigen om een overeenkomst van aanneming van werk zooals
hier bedoeld met S. Jager voornoemd aan te gaan.

De Directeur, * Zakelijke inhoud: De brief is een formeel verzoek aan de wethouder om toestemming te krijgen voor een zakelijke overeenkomst. Het doel is om S. Jager aan te stellen als externe schoonmaker voor specifieke delen van de Centrale Markt (onder andere de verdieping van de sigarenmakers).
* Sociale aspecten: Er wordt expliciet verwezen naar de precaire financiële situatie van Jager; zonder dit werk zou hij aangewezen zijn op de "Maatschappelijken Steun" (de toenmalige bijstand). Dit werd door de gemeente vaak gebruikt als argument om werkverschaffing te legitimeren.
* Juridische constructie: Men kiest bewust voor een "overeenkomst van aanneming van werk" in plaats van een regulier arbeidscontract. Dit betekent dat Jager als zelfstandige werkt en zelf voor materialen zorgt. Hiermee ontwijkt de gemeente de status van werkgever en de bijbehorende verplichtingen van een ambtelijk dienstverband.
* Stijl en spelling: Het document is geschreven in de destijds gangbare ambtelijke taal (spelling-De Vries en Te Winkel), gekenmerkt door woorden als "noodige", "jaarlijksche" en het gebruik van de naamval "den". Dit document past in de context van het Amsterdamse gemeentebeleid in het interbellum (de periode tussen de twee wereldoorlogen). De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was een groot complex waar veel verschillende diensten en ambachten (zoals de genoemde sigarenmakers) gehuisvest waren.

In een tijd van economische schaarste zocht de gemeente naar efficiënte manieren om gebouwen te onderhouden terwijl men tegelijkertijd probeerde te voorkomen dat burgers volledig afhankelijk werden van de armenzorg. De constructie waarbij iemand als "zelfstandig ondernemer" kleine taken verrichtte voor de overheid, was een vroege vorm van wat we tegenwoordig outsourcing of zzp-constructies noemen. De genoemde "Dienst der Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen" was de gemeentelijke instantie die over de hygiëne en faciliteiten in de stad waakte.