Dienstbrief / Memorandum.
Origineel
Dienstbrief / Memorandum. 8 november 1939. Vermoedelijk de directeur van de Centrale Markt te Amsterdam (afgaande op de inhoud en terminologie). [Handgeschreven rechtsboven:]
den. Hr. Mouw }
den. Hr. Müller }
VP/HG.
66/15/35 M. [Handgeschreven:] Verzonden 8/11-39
8 November 1939.
Schoonhouden van kantoorver-
diepingen der hal op de
Centrale Markt.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Tot nu toe werden de kantoren van het personeel der Centrale Markt, welke kantoren gevestigd zijn in de hal, schoongehouden door twee schoonmaaksters van den dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen, welke werksters tevens van tijd tot tijd de gangen en trappen der hal schoonmaakten, terwijl zij voorts regelmatig in het hoofdkantoor van mijn dienst werkzaam zijn. In den laatsten tijd wordt van de kantoorlokalen in de hal, die voorheen bijkans alle onbezet waren, zeer druk gebruik gemaakt. Ik herinner in dit verband aan de vestiging van 29 sigarenfabrikanten op de derde verdieping aan de Westzijde der hal; voorts aan de legering van ± 25 militairen, aan het dagelijksche bezoek van ± 300 leden van de Burgerwacht en van ± 30 agenten van Politie, die op het marktterrein oefenen, doch wier leslokalen en opslagplaatsen voor geweren op de kantoorverdiepingen der hal gevestigd zijn. Het is dan ook voor de bovenbedoelde twee schoonmaaksters ten eenenmale onmogelijk, om tegenwoordig de hal schoon te houden.
Nadat de sigarenmakers op de Centrale Markt waren gevestigd, heeft zich te mijnen kantore vervoegd S.Jager, Groen van Prinstererstraat 25 III, die gedurende verscheiden jaren de werkplaatsen der bedoelde sigarenmakers op de Marinewerf heeft schoongehouden, waarvoor hij van Rijkswege een [tekst breekt af] * Taalgebruik: Het document is geschreven in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, inclusief de toenmalige spelling (bijv. "den", "laatsten", "dagelijksche").
* Inhoud: De brief beschrijft een nijpend capaciteitstekort bij de schoonmaakdienst van de Centrale Markthallen. Door de mobilisatie en economische verschuivingen is het gebruik van het gebouw geëscaleerd. Twee schoonmaaksters kunnen het werk niet meer aan nu er militairen, burgerwachten en politieagenten (met wapenopslag) gehuisvest zijn, naast een grote groep sigarenfabrikanten.
* Personeelsvoorstel: De schrijver introduceert een kandidaat, S. Jager, die ervaring heeft met het schoonmaken van sigarenwerkplaatsen (voorheen op de Marinewerf), om de werkdruk te verlichten.
* Status document: De brief is incompleet aan de onderzijde; de zin onderaan breekt af midden in een verklaring over de eerdere vergoeding of aanstelling van S. Jager. * Historische context (November 1939): Nederland is op dit moment in een staat van mobilisatie. Hoewel Nederland nog neutraal is, zijn de dreiging van de oorlog en de voorbereidingen daarop (zoals de aanwezigheid van militairen en de Burgerwacht) duidelijk merkbaar in het dagelijks leven en de bezetting van publieke gebouwen.
* Locatie: De Centrale Markt (nu bekend als het Food Center Amsterdam in de Jan van Galenstraat) werd geopend in 1934. De hal waarin deze kantoren zich bevonden, is de monumentale Centrale Markthal.
* De Burgerwacht: Dit was een vrijwilligersorganisatie die de politie ondersteunde, vooral in tijden van onrust of nationale dreiging. De enorme omvang (300 leden) die in de brief wordt genoemd, onderstreept de ernst van de toenmalige situatie.
* Sigarenindustrie: De verplaatsing van 29 sigarenfabrikanten naar de markthallen wijst op een herstructurering van kleine industrieën binnen de stad, mogelijk gerelateerd aan saneringen elders of de behoefte aan gecentraliseerde werkruimte. S. Jager Politie