Ambtsbrief / Rapportage. 29 Augustus 1939 (verzonden op 31 augustus 1939). vP/HG.

66/21/1 M.
Verzonden 31/8

29 Augustus 1939.

Bezetting kantoren hal
Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de Vrijwil-
lige Burgerwacht, behalve de twee voor opslag van mitrailleur-
karren gebruikte kantoren in de hal op de Centrale Markt (nos.
H 99 en 100) waaromtrent ik U op 21 dezer rapporteerde (No.
66/20/1 M.), thans bovendien de kantoren nos. H 60, 61, 62, 63,
64 en 65 heeft bezet, die dienen voor theorie-localen en voor
bewaarplaats van geweren en uniformstukken (helmen), welke
worden gebruikt bij exercities, die sedert gisteren regelmatig
op de terreinen der Centrale Markt worden gehouden. Bovendien
gebruikt de Burgerwacht de zoogenaamde derde veilingruimte
(welke dient voor de sinaasappelveilingen) als leslokaal o.a.
voor de opleiding van telephonisten; in deze ruimte zijn voorts
twee kantoortjes der fruit-importeurs (die daarvan alleen op
veilingdagen gebruik maken), door de Burgerwacht in beslag ge-
nomen.

In de kantoren nos. H 97, 98 en 101 zijn voorts 22 man
genie-troepen ingekwartierd; deze troepen gebruiken pakhuis
no. H 5 in de hal voor de opberging van een zoeklicht-instal-
latie.

Voor de sigarenmakers worden ingericht de kantoren nos.
H 122 tot en met 127 en de nos. H 138 tot en met 144. Dit document is een ambtelijke melding betreffende de vordering en het gebruik van kantoor- en opslagruimtes in de Centrale Markthallen te Amsterdam. De brief specificeert welk gebruik door verschillende eenheden wordt gemaakt van de genummerde lokalen:

• Vrijwillige Burgerwacht: Gebruikt diverse kantoren voor de opslag van wapens (mitrailleurs, geweren) en uitrusting (helmen). Tevens worden ruimtes (waaronder de sinaasappelveiling) ingericht als leslokalen voor theorie en de opleiding van telefonisten. Er is sprake van regelmatige exercities op het marktterrein.
• Genie-troepen: Er zijn 22 manschappen ingekwartierd in specifieke kantoren. Zij slaan een zoeklichtinstallatie op in een nabijgelegen pakhuis.
• Civiel gebruik: Er worden voorzieningen getroffen voor "sigarenmakers" in een ander deel van het kantorencomplex, wat duidt op een herindeling van de beschikbare ruimte om de reguliere economie of specifieke beroepsgroepen te faciliteren tijdens de mobilisatie.

De toon is formeel en rapporterend, bedoeld om de politiek verantwoordelijke (de wethouder) te informeren over de feitelijke situatie op het marktterrein. De datum van de brief, 29 augustus 1939, is cruciaal. Dit is slechts twee dagen voor de Duitse inval in Polen en drie dagen voor de algemene mobilisatie in Nederland (hoewel de voor-mobilisatie al gaande was). De brief illustreert de koortsachtige voorbereidingen op een naderende oorlog.

De Centrale Markthallen in Amsterdam (geopend in 1934) vormden een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening. Dat juist hier troepen en de Burgerwacht (een vrijwillig reservekorps ter ondersteuning van politie en leger) worden gestationeerd, is logisch vanuit een strategisch oogpunt: de bescherming van de voedseldistributie en het bewaken van belangrijke infrastructuur. Het feit dat er zoeklichten en mitrailleurs worden geplaatst, wijst op een actieve verdedigingshouding tegen mogelijke luchtaanvallen of sabotage. De inbeslagname van de sinaasappelveilingruimte laat zien dat de militaire noodzaak op dat moment prevaleerde boven de reguliere handelsactiviteiten.