Dienstverslag / Rapportage.
Origineel
Dienstverslag / Rapportage. 15 februari 1939 (rapportage) en 28 februari 1939 (afhandeling). [Linksboven, stempel/notitie:]
Straatventen
op de Gemeente-
Ponten.
[Midden:]
Rapport
Op 15 Februari 1939 o.a. gecontroleerd Jan. Rijn
welke op de Valkenwegpont no 13 aan het
venten was met antislipringen en gummi-
bagageriemen. Hij bleek niet in het bezit van een
v.v. [ventvergunning] te zijn en is uiteindelijk door mij met
behulp van de verkeersagent Hotting, die hiervoor
zijn post in de Kerk moest laten overgebracht naar
het politiebureau in de Warmoesstraat. Hij dreigde
o.a. : „ als ik een mes of een revolver had maakte ik je
af. Op de ponten varen met toestemming van het
personeel dit soort venters geregeld mee heen en
weer. Is het niet mogelijk, dat met tusschenkomst
van de Tramdirectie het personeel opdracht krijgt
het venten op de ponten te verbieden? †
[Links:]
Aan den heer
Inspecteur v/h
Marktwezen.
[Rechts:]
Amsterdam
15. 2. 1939
(w.g.) Siphema
[Midden:]
† Alzoo aan die, welke geen ventvergunning
bezitten. Deze menschen, ook Rijn voelde
zich op de pont geheel veilig en meende daar
gerust zijn bedrijf te kunnen uitoefenen.
(paraaf) S.
[Onderzijde, in ander handschrift:]
In verband met het bovenstaande geef ik u
in overweging den Directeur van de Gem. Tram
te verzoeken zoo mogelijk het venten op de
ponten te verbieden en het personeel van de
Gemeenteveren te willen opdragen op dit
verbod toe te zien.
28-2-39
(w.g.) de Man Dit document betreft een proces-verbaal of dienstrapport van een controleur (Siphema) van de afdeling Marktwezen te Amsterdam. De kern van de zaak is de aanhouding van Jan Rijn, die zonder vergunning goederen (antislipringen en bagageriemen) verkocht op de Valkenwegpont.
De tekst legt een aantal interessante punten bloot:
1. Agressie: De verdachte uitte een expliciete doodsbedreiging tegen de ambtenaar ("maakte ik je af").
2. Gedoogbeleid door personeel: De rapporteur constateert dat het personeel van de ponten (Gemeenteveren) deze illegale venters oogluikend toelaat, waardoor zij zich daar veilig wanen voor controle.
3. Beleidsadvies: Er wordt geadviseerd om via de directie van de Gemeentetram (waaronder de veren destijds vielen) een officieel verbod in te stellen en het personeel te instrueren hierop te handhaven. Dit advies wordt op 28 februari 1939 door een meerdere (De Man) overgenomen. Het document dateert uit het begin van 1939, een periode waarin de economische crisis nog voelbaar was en veel mensen probeerden door straathandel (vaak illegaal) het hoofd boven water te houden. Het Marktwezen en de politie traden hier streng tegen op om wildgroei en overlast te voorkomen.
De "Valkenwegpont" was een belangrijke verbinding tussen Amsterdam-Centrum en Noord. Dat de "Gem. Tram" (Gemeentetram Amsterdam, de voorloper van het GVB) wordt genoemd, klopt historisch: de gemeentelijke veren maakten destijds deel uit van het gemeentelijk vervoerbedrijf. De vermelding van het politiebureau in de Warmoesstraat duidt op de nabijheid van de aanlegplaatsen aan de centrumzijde (bij het Centraal Station).