Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.
Origineel
Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. [Stempel linksboven:]
No 77/18 // M. 1939 7/3
[Handgeschreven rechtsboven:]
S. Blik, 2e Boerhaavestr. 17 II
[Getypt:]
R A P P O R T.
Zaterdagmorgen 4 Maart 1939 te ongeveer 9.30 uur v. m
bevond de kooper S. van Gelderen, oud 35 jaar, wonende Molukkenstraat
No 111 huis zich voor het pakhuis van den grossier B. van Thyn, bij
wien hij inkoopen deed. Van Thyn, van Gelderen en H. van Cleef (knecht
van van Thyn) stonden daar bijeen toen de grossier S. Blik, die tegenover
van Thyn een plaats bezet in hun richting kwam loopen. In hun naby-
heid gekomen [doorgehaald: xxxxxx] gebruikte hij de woorden: "Alle klanten die na
9 uur komen, kunnen afsterven en kunnen de typhus krygen." Van
Gelderen, die in het voormelde gezelschap de eenigste kooper was en
bovendien na 9 uur koopt, vatte de opmerking op als tot hem gericht en
voegde op zijn beurt den grossier Blik toe: "Neem dat mee naar huis
voor je vrouw en kinderen." Dit was voor Blik aanleiding om van
Gelderen eenige klappen op zijn rechterwang te geven. De hoed van den
kooper, alsmede de sigaar welke hij in zijn mond had, vielen op den
grond. Van Gelderen verklaarde dat de klappen dusdanig waren aangeko-
men dat hij hem pijn veroorzaakt werd. Alle betrokken personen onderschry-
ven dat een en ander als bovenomschreven heeft plaatsgevonden. Blik
ontkent echter dat de opmerking voor van Gelderen bedoeld was. Hij
verklaarde even tevoren een klant te hebben gehad, die een zoodanig
bod deed dat hij woedend geworden zou zijn. Van Thyn en zijn knecht van Cleef
hebben gezien dat Blik inderdaad even voor het voorval plaatsvond, heftig
met een klant stond te discussieeren. Van Gelderen deed aangifte van
mishandeling.
[Handgeschreven middenonder:]
P.v.b.
a/ 1 dag (Maandag 13 Mrt) uitsluiting wegens wangedrag.
17/3 39. [Paraaf/Handtekening]
[Getypt linksonder:]
Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.
[Handgeschreven handtekening en datum:]
J. Elmont [?]
7/3/39
[Paraaf]
[Handgeschreven rode inkt:]
77 / 18 / 2
[Getypt rechtsonder:]
Amsterdam, 6 Maart 1939
[Handgeschreven handtekening]
Marktopzichter. Het document betreft een officieel rapport van een marktopzichter in Amsterdam over een incident op de markt tussen een koper en een grossier. De koper, S. van Gelderen, voelde zich beledigd door een algemene uitspraak van grossier S. Blik over klanten die na 9 uur 's ochtends komen. Na een verbale provocatie van Van Gelderen ("Neem dat mee naar huis voor je vrouw en kinderen") deelde Blik enkele klappen uit. Hoewel de klappen en de aanleiding door getuigen worden bevestigd, stelt Blik dat zijn initiële woede niet op Van Gelderen maar op een eerdere klant gericht was.
Het incident wordt geclassificeerd als "mishandeling", maar een handgeschreven notitie onderaan laat zien dat er direct een administratieve sanctie is opgelegd: één dag uitsluiting van de markt wegens wangedrag op 13 maart 1939. Het rapport dateert van maart 1939, een periode van grote spanningen in Europa, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In de Amsterdamse marktwereld van die tijd waren veel Joodse handelaren werkzaam; de namen Van Gelderen, Van Thyn en Blik wijzen hier ook op. Het document geeft een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken en de handhaving van de orde op de Amsterdamse markten (Marktwezen). De taal is formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gangbare spelling ("kooper", "nabyheid", "typhus"). B. van Thyn H. van Cleef J. Elmont S. Blik S. van Gelderen T. Marktwezen