S. van Gelderen

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen.

Het document betreft een officieel rapport van een marktopzichter in Amsterdam over een incident op de markt tussen een koper en een grossier. De koper, S. van Gelderen, voelde zich beledigd door een algemene uitspraak van grossier S. Blik over klanten die na 9 uur 's ochtends komen. Na een verbale provocatie van Van Gelderen ("Neem dat mee naar huis voor je vrouw en kinderen") deelde Blik enkele klappen uit. Hoewel de klappen en de aanleiding door getuigen worden bevestigd, stelt Blik dat zijn initiële woede niet op Van Gelderen maar op een eerdere klant gericht was. Het incident wordt geclassificeerd als "mishandeling", maar een handgeschreven notitie onderaan laat zien dat er direct een administratieve sanctie is opgelegd: één dag uitsluiting van de markt wegens wangedrag op 13 maart 1939.

Proces-verbaal / Verklaring van mishandeling.

Dit document is een officieel verslag van een incident op de Centrale Markt in Amsterdam in maart 1939. De kern van de zaak is een verbale ruzie die escaleert in fysiek geweld (enkele klappen). Opvallend is de taal: het is formeel-ambtelijk Nederlands ("het navolgende", "vloekende in onze richting", "de woorden bezigde"). Ook de spelling is tijdsgebonden, met het gebruik van de 'y' in plaats van de moderne 'ij' (bijv. "myn", "zyn", "nabyheid"). Het typewerk bevat een eigenaardigheid in de datumschrijving: "1900negenendertig", waarbij het jaartal voluit en in cijfers gecombineerd lijkt te worden. De aanleiding van het conflict is een uiting van frustratie door grossier Blik over klanten die laat (na 9:00 uur) op de markt verschijnen. Van Gelderen, die zich aangesproken voelt, reageert met een belediging richting de familie van Blik, wat de directe aanleiding vormt voor de mishandeling.

Proces-verbaal (getuigenverklaring en verhoor van verdachte).

Het document is een verslag van een geweldsincident op de werkvloer van de Amsterdamse Centrale Markt in maart 1939. De aanleiding was een zakelijk conflict tussen fruitgrossier Salomon Blik en een klant, dat escaleerde in een fysieke confrontatie met een omstander, de kleinhandelaar Van Gelderen. De kern van het conflict ligt in een verbale belediging ("klanten die na 9 uur komen mogen afsterven"), die door Van Gelderen persoonlijk werd opgevat. De escalatie naar een fysieke klap werd getriggerd door een opmerking van Van Gelderen over het gezin van Blik in relatie tot het naderende Purimfeest. Opvallend is de gedetailleerde weergave van de getuige (de klap, de vallende sigaar en hoed) versus de gedeeltelijke ontkenning van de verdachte (erkent de klap, ontkent de sigaar en hoed).

Administratieve indexkaart / bijblad (Algemene Zaken Model No. 14).

* **Persoonsgegevens:** Het document betreft S. van Gelderen - van Gelder. De dubbele naam suggereert een getrouwde vrouw (geboortenaam Van Gelder). De naam Van Gelderen was in 1940 een veelvoorkomende Nederlands-Joodse familienaam. * **Locatie:** Er worden twee adressen genoemd: "pl. 225 Hilenburg" (mogelijk een abusievelijke spelling of specifieke locatie) en "15 Maasplein". Het Maasplein ligt in de Amsterdamse Rivierenbuurt, een wijk die in 1940 een grote Joodse populatie kende. * **Actie:** De instructie "svp intrekken" met betrekking tot "Sh. Hickling" en "Sh. Dijkema" duidt op een administratieve handeling. In de context van 1940 kan dit wijzen op het intrekken van vergunningen, distributiekaarten, of de verwijdering van personen uit een specifiek register of ledenlijst. * **Procesgang:** De kaart toont een duidelijke administratieve route: 1. 24 oktober: Doorgezonden. 2. 26/27 oktober: Effectieve datum van intrekking. 3. 30 oktober t/m 1 november: Verwerking en parafering. 4. 4 november: Definitief "opbergen". 5. Aftekening door de inspecteur (De Haan) ter controle.

Briefkaart (postzijde).

* **Taal:** Nederlands. * **Handschrift:** Een verzorgd, hellend cursief handschrift, typerend voor het midden van de 20e eeuw. * **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan de Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. De Jan van Galenstraat is de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. * **Afzender:** S. van Gelderen-Bril woonde in de Daniël Theronstraat 26-tweehoog. Dit is een straat in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. * **Administratieve markering:** Het paarse stempel "No 40/96/1 M. 1940" en de handgeschreven datum "12/12" duiden op een officiële registratie bij de ontvangende instantie (het Marktwezen).

Proces-verbaal (laatste pagina, pagina -3-).

Dit document is het slotblad van een proces-verbaal betreffende diefstal of verduistering van transportkisten (fust) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak draait om een verdachte genaamd Van Gelderen, die ervan wordt beschuldigd kisten van twee verschillende eigenaren (Bekker en Van der Valk) te hebben weggenomen. Opvallend is de procedurele nauwkeurigheid: de verbalisant (Boon) toont de inbeslaggenomen goederen en een foto van de verdachte aan de aangevers voor identificatie. Er wordt melding gemaakt van specifieke types fust: "Utrechtsche" en "Barendrechtsche" kisten, wat duidt op de herkomst of het type veilingkist. De schade voor Bekker wordt getaxeerd op 7,20 gulden. Van de twaalf kisten worden er tien teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, terwijl er twee als bewijsstuk (corpus delicti) worden overgedragen aan de griffie van de rechtbank.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] 4 ex. M. de Raen VP/MDV. [Handgeschreven:] extra 31/26/2 M. 1 Mei 1940. den Heer J. van Gelderen, Anjeliersstraat 20, Amsterdam-C. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 April jl. ver- leen ik U hierbij tot wederopzegging, doch in geen geval langer dan den tijd, dat Uw vader zal zijn ingesloten, toestemm...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. Hr. de Raes VP/HG. 25/203/6 M. [Middenboven, handgeschreven:] Verzonden 20/11-'39 18 November 1939. den Heer G. van Gelder, Roerstraat 117,. <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 22B. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 13 dezer be- richt ik U, dat het daarin vervatte verzoek om de U opgelegde voorwaardelijke straf kwijt te schelden, <u>niet</u> voor i...

# TRANSCRIPTIE Sellingerbeetse ? v Gelder ?? 19203 ?? 13. 9. 21 ? 40 uur à 38.6 . 15.44 14.84 0.60 fl 15.44

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: HG. Extra. 2 ex. M. de Boer.] 25/203/2 M. 31 October 1939. den Heer G.van Gelder, Roerstraat 117 hs, Amsterdam-Zuid. Wijk 22B. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 21 October jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming is verleend. Onder verwijzing naar mijn brief d.d. 7 October jl.(No.25/...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Heer M. de Haan [Typewerk:] VP/~~H~~EDV. 31/26/2 M. [Handgeschreven:] Verzonden 3/5-'40. [Typewerk:] 1 Mei 1940. den Heer J.van Gelderen, Anjeliersstraat 20, Amsterdam-C. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 April jl. ver- leen ik U hierbij tot wederopzegging, doch in geen geval langer dan den tijd, dat Uw vader zal zijn ingesloten, toes...